Boeiende lezing in de Acker over kastelen en adellijke huizen

In het Westland en Midden-Delfland hebben door de eeuwen heen veel kastelen en adellijke huizen gestaan. Over deze bijzondere geschiedenis gaat de lezing die het Historisch Genootschap Oud-Pijnacker op maandag 14 september organiseert in De Acker.

Aanleiding is het onlangs verschenen boek Kastelen en adellijke huizen in het Westland en Midden-Delfland. Wonen en werken op stand. In het boek worden zeventien kastelen en zeven adellijke huizen beschreven. Onder meer het Binnenhof in Den Haag, het Hof van ’s-Gravenzande, Polanen in Monster, Honselersdijk, Huis ten Dorp, Hodenpijl, Groeneveld en de Keenenburg komen aan bod. Niet alleen de gebouwen worden beschreven, maar ook de bewoners en hun maatschappelijke functies. Verschillende kasteelheren, onder wie leden van de families Van Naaldwijk en Van Egmond, speelden een rol van betekenis in het gewest en soms zelfs op landelijk niveau. 

Tijdens het eerste deel van de lezing vertelt historicus Jacques Moerman over de kastelen in Midden-Delfland. Hij laat zien hoe de ontwikkeling van kastelen ook in deze regio zichtbaar is. De oudste bouwwerken begonnen vaak als een houten toren op een kunstmatige heuvel, een zogenaamde motte. Later kwamen stenen torens en verschillende aanbouwen. Uiteindelijk werden kastelen steeds vaker op het maaiveld gebouwd, met bredere grachten, tuinen en boomgaarden. De roerige geschiedenis had ook grote gevolgen. Tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten werden verschillende kastelen definitief verwoest. Van kastelen die langer bleven bestaan, zoals de Commandeurshof in Maasland en de Keenenburg in Schipluiden, zijn veel details over de inrichting bekend. Zelfs de schilderingen en andere versieringen aan de muren zijn beschreven. Na de pauze neemt Harry Groenewegen het publiek mee naar het dagelijks leven op een kasteel. 

Een kasteel was veel meer dan alleen een woning voor de adellijke familie. Op het terrein waren allerlei gebouwen en werkplaatsen te vinden en waren veel mensen actief. Zo waren er onder anderen een priester, bedienden, kok, hondenoppasser, valkenier, poortwachter, boer, boerin, smid, wachtpost en bakker.  Ook het leven van de adel zelf was voortdurend in beweging. Een kasteel vormde geen statisch geheel, maar veranderde in de loop der eeuwen. Adellijke families reisden regelmatig en kwamen zelfs in het buitenland, bijvoorbeeld voor toernooien of opdrachten van de graaf van Holland. Jacques Moerman is bestuurslid van de Historische Vereniging Oud-Schipluiden en schreef tientallen historische publicaties. Harry Groenewegen is bestuurslid van het Genootschap Oud-Westland en heeft een bijzondere belangstelling voor de middeleeuwen en kastelen. 

De aanvang is om 20.00 uur; de inloop begint om 19.30 uur. HGOP-leden hebben gratis toegang. Niet-leden betalen €10, contant aan de zaal.