Dode mollen in juli

Afgelopen zomer vertelden meerdere mensen mij, dat ze in juli veel dode mollen hadden gezien in de natuurgebieden rondom Pijnacker-Nootdorp. Soms wel 10 tijdens een wandeling. De mollen zagen er meestal onbeschadigd uit. Men vroeg zich af waarom de mollen boven de grond lagen en wat de doodsoorzaak zou kunnen zijn.

In 2019 kreeg ik dezelfde vragen over dode mollen, want het verschijnsel komt vaker voor. Destijds heb ik er een stukje over geschreven voor de natuurrubriek. De antwoorden op de vragen zal ik hier herhalen. De zoogdiergids leverde al meteen een verklaring waarom de mollen boven de grond waren gekomen. Mollen planten zich voort van maart tot in juni. De jonge mollen worden in het gangenstelsel van de moeder geboren. Als de jongen negen weken oud zijn worden ze door hun moeder uit het gangenstelsel verstoten, hetgeen meestal in juli gebeurt. De jonge mollen graven dan een gang loodrecht omhoog en gaan, grotendeels bovengronds, op zoek naar een eigen territorium. De gevonden dode mollen waren dus waarschijnlijk jonge dieren die net uit de gang van hun moeder waren verdreven.

Destijds heb ik met een mollenkenner van gedachten gewisseld over de mogelijke doodsoorzaak van de mollen. Boven de grond is een mol heel kwetsbaar vanwege zijn geringe snelheid en beperkte gezichtsvermogen. Van reigers, buizerds en uilen is bekend dat ze regelmatig mollen eten. Andere roofdieren, zoals katten en vossen, schijnen mollen wel dood te bijten maar meestal niet op te eten vanwege de dichte fluwelige vacht. Omdat de mollen geen verwondingen hadden leek het mij niet aannemelijk dat ze het slachtoffer waren geworden van roofdieren of verkeer. Vergiftiging lag ook niet voor de hand, omdat een vergiftigde mol niet boven de grond komt. Bovendien waren de mollen gevonden in een min of meer natuurlijke omgeving waar je geen activiteit van mollenvangers verwacht. Vermoedelijk sterven de jonge mollen boven de grond van honger en dorst, maar ook stress en uitputting kan een rol spelen. Afgelopen zomer was de grond keihard door de aanhoudende droogte. Het zal voor de jonkies moeilijk zijn geweest om zich een weg te banen door de toplaag van ‘beton’. Ten tijde van droogte bevat de toplaag van de aarde bovendien weinig regenwormen: het belangrijkste voedsel voor mollen. Zelf heb ik dit jaar niet opvallend veel dode mollen gezien, maar ieder jaar zie ik er enkele. Ik heb ook wel eens een levende mol in handen gehad. Mollen zijn verrassend drukke dieren met snelle bewegingen. Ze maken een stressgevoelige indruk.

Caroline