Gezinsleven met veren

Soms ben ik wel een beetje jaloers op vogels. Dan wens ik dat ik ook vleugels had. Gewoon om even afstand te nemen van de wereld. Hoog genoeg om het gedoe beneden kleiner te zien worden, te genieten van de stilte en leegte, en om alles vanuit een ander perspectief te bezien.

Vogels zijn er in allerlei soorten en maten. De arend zweeft majestueus door de lucht, de pinguïn is de beste onderwatervlieger en de struisvogel loopt onvermoeibaar kilometers over de savanne. De gans kan alles: vliegen, zwemmen én lopen.

Het zijn echter niet deze imposante vogels die mij het meest fascineren, maar de kleinere vogels in mijn tuin en in het Bieslandse Bos. Dat begint in de lente wanneer ze hun vogelconcerten ten gehore brengen. Wat een genot - en een stuk goedkoper dan een concertkaartje. Iedere vogel zingt zijn eigen lied . De mannetjes waarschuwen elkaar: “Dit is mijn plek. Blijf uit de buurt!”. En tegen de vrouwtjes “Kies mij!” Wat een geluk als een vrouwtje hun roep met haar gezang beantwoordt en er een duet volgt.

Daarna begint een drukke periode: de bouw van een nest, eieren leggen en het broeden. En dan volgt de zwaarste periode: het grootbrengen van de jongen. Dat gebeurt met veel zorg, maar het kost veel energie en geeft ook stress. De kleintjes hebben altijd honger en gevaren liggen overal op de loer.

Dat zie ik van dichtbij bij de meerkoeten in de vijver achter mijn huis. Op dit moment zwemmen papa en mama meerkoet keer op keer met hun kroost op en neer, alsof ze een voltijdbaan hebben. Hun vier jongen piepen continue luidkeels om eten en de ouders werken zich letterlijk een slag in de rondte. Gezinsleven, maar dan met veren. En dat zien we gesymboliseerd in het beeld ‘Nest met vogels’ in de wijk Vrouwtjeslant in Nootdorp. Het herinnert aan de jaren 70 toen de wijk werd opgeleverd en veel jonge stellen er kwamen wonen en er ‘hun nest’ gingen bouwen. 

Er is echter één vogel die dit geluk niet kent: de kip. De meest voorkomende vogelsoort op aarde. In de pluimveehouderij legt zij trouw bijna iedere dag een ei, maar dat wordt nooit een kuiken. Hoezeer ze daar misschien naar verlangt, ze wordt nooit moeder. Voor de meer dan 40 miljoen legkippen in Nederland is er geen moederschap, geen verwachtingsvol gepiep, geen kroost die achter moeder aanloopt, geen gezin. Deze kippen kunnen hun instinct niet volgen. Alleen maar hard werken. Deze vogels benijd ik niet.

Henny van Rij
Conservator van het online Dierenmuseum
www.dierenmuseum.nl