Blauwalg of blauwe verf?

Op 25 augustus wandelden echtgenoot Peter en ik naar de Plas van van Buijsen om te kijken naar een vreemde drijflaag die Peter daar een dag eerder had gezien. Op een sloot achter de plas, langs de Zuidweg (voorheen een deel van de Overgauwseweg), dreef een dikke laag in allerlei tinten wit, groen en lichtblauw. Het leek wel verf, maar het waren blauwalgen.

Op een plek was de drijflaag vrijwel geheel lichtblauw, met daartussen de bladeren en bloemen van gele plomp. Het tafereel deed me denken aan de impressionistische schilderijen van waterlelies van Monet. Uit artistiek oogpunt was het best mooi, maar de gele plomp zag er niet blij uit temidden van de blauwe smurrie. Bovendien wil je absoluut niet dat het oppervlaktewater er zo uitziet! We zijn op de plas zelf gaan kijken, maar daar was geen drijflaag te zien. Wel zat er veel blauwalg net onder het wateroppervlak. Waarschijnlijk werd de massa blauwalgen door de wind naar de sloot gestuwd waar het zich ophoopte. Blauwalgen zijn geen nieuw verschijnsel. Ze behoren tot de oudste levensvormen op aarde. Als de waterkwaliteit niet in orde is, dan kunnen blauwalgen massale groei vertonen en problemen veroorzaken. Vorig jaar is onze oudste dochter Inge in Cardiff gepromoveerd op haar onderzoek hoe je kunt voorspellen wanneer er massale groei van blauwalg zal optreden. In Wales betrekken ze drinkwater uit reservoirs. Blauwalgen kunnen daar de smaak en geur van het drinkwater verpesten.

Het achterliggende probleem is mijns inziens wel duidelijk. Er zitten veel teveel meststoffen in de bodem en het oppervlaktewater. Na de tweede wereldoorlog zijn de land- en tuinbouw geïntensiveerd om de opbrengsten te optimaliseren. Meststoffen zijn onmisbaar als plantenvoeding, maar overbemesting zorgt voor een overmatige groei van planten op het land en in de sloten kan het zorgen voor massale groei van (blauw)algen. Veertig jaar geleden was het al duidelijk dat het optimaliseren van de productie leidde tot overbemesting. Tot op heden is er echter weinig gedaan om dit probleem structureel aan te pakken. Warme zomers stimuleren de groei van blauwalgen. Klimaatverandering kan de problemen verergeren als we de overbemesting niet aanpakken. De werkgroep Waterkwaliteit van de Natuur- en Milieubescherming Pijnacker onderzoekt de waterkwaliteit op verschillende plekken in de gemeente en gaat in gesprek met de gemeente en Hoogheemraadschap Delfland om te zoeken naar mogelijkheden voor verbetering. Op de website nmpijnacker.nl is een verslag te vinden van de metingen van 2024 en 2025.

Caroline