Natuurbeleving in tuin

Juli 2025 schreef ik voor de natuurrubriek een stukje dat nog niet is gepubliceerd. Het gaat over natuurbeleving in de tuin. Het was destijds warm en droog, net als nu. Ik zat in de schaduw op het gras, tussen vijgenboom en krentenboom, met zicht op de border.

De border heeft zich de afgelopen jaren uitgebreid op plekken waar het gras verdwenen is. Gras is niet bestand tegen de schaduw en droogte die de steeds groter groeiende krentenboom veroorzaakt. Allerlei planten koloniseren de kale grond, waaronder een zaailing van de betonie. De voorouder van deze plant kreeg ik dertig jaar geleden van een vriendin. Het is een tamelijk zeldzame inheemse plant, die ik de laatste tijd steeds vaker zie in tuinen. Vijftien bloeiwijzen telde ik, met vele paarse bloemetjes, die werden bewaakt door een mannelijke wolbij. Lang geleden ontdekte ik dat onze betonie tijdens de bloei wordt bezocht door wolbijen. Deze geel-zwart gestreepte wilde bijen verzamelen stuifmeel en nectar van een beperkt aantal plantensoorten, waaronder betonie. Hun gedrag doet denken aan dat van zweefvliegen. Ze hangen vaak stil in de lucht om dan plotseling pijlsnel weg te vliegen. Mannelijke wolbijen bewaken hun favoriete nectarplanten en verjagen andere insecten die de bloemen willen bezoeken. Vrouwelijke wolbijen benutten verschillende plantaardige materialen bij de nestbouw. Onlangs ontdekte ik voor het eerst een wolbij-nestje. Het zit in de vlaggenstokhouder. Vorige zomer werd onze krentenboom dagelijks bezocht door een tjiftjaf: een onopvallende kleine vogel met een melodieus roepje: ‘Twiet’. Na een vlotte inspectie van de boom vertrok de tjiftjaf om elders verder te speuren naar eetbare diertjes. Deze zomer is er geen Twiet in de tuin. Op de harige bladeren van het oranje havikskruid zag ik een vrouwelijke wolfspin, die met een eicocon aan haar achterlijf zat te zonnebaden. De bloemen van dezelfde plant werden bezocht door kleine, donkere groefbijtjes. Geritsel trok mijn aandacht. Een bruine kikker scharrelde tussen de bodem bedekkende planten. Ondanks de aanhoudende droogte is het een beetje vochtig tussen de bladeren. Daar houden kikkers van, want hun dunne huid is gevoelig voor uitdroging.

Een houtpantserjuffer landde op een bloem van het ijzerhard. Een mooi hoog uitkijkpunt voor dit roofdiertje dat op vliegende insecten jaagt. Jaarlijks bezoeken deze ranke, metallic groene juffers onze tuin. Bij de kleine groene bloemen van het knopig helmkruid vlogen diverse soorten wespen, hommels en bijen af en aan. Fascinerend, al die bedrijvigheid van kleine diertjes tussen de planten.

Caroline