Miljoenenbesparing sociaal domein moet nog verder worden ingevuld

De gemeente wil vanaf 2028 structureel 2,744 miljoen euro besparen binnen het sociaal domein. Hoe dat bedrag precies moet worden bereikt, is echter nog niet volledig uitgewerkt. D66 vroeg het college daarom welke maatregelen inwoners kunnen verwachten. De komende maanden moet daar meer duidelijkheid over komen.

Aanleiding voor de vragen van D66 is de Versterkingsagenda sociaal domein uit het nieuwe coalitieakkoord. Daarin staat vanaf 2028 jaarlijks een opbrengst van 2,744 miljoen euro ingeboekt. Volgens het college gaat het om een taakstellende besparing. Hetzelfde bedrag is namelijk het verwachte structurele tekort binnen het sociaal domein vanaf dat jaar. Dat tekort ontstaat onder meer door indexatie, hogere tarieven en een toenemend beroep op ondersteuning en zorg.

Voorkomen van zwaardere zorg
De gemeente begint niet helemaal opnieuw. De Versterkingsagenda bouwt voort op de in 2024 vastgestelde visie op het sociaal domein, ‘Samen gereed voor de toekomst’. Daarin ligt de nadruk op preventie, vroegsignalering en het versterken van de sociale basis. Inwoners moeten waar mogelijk met hulp vanuit hun omgeving of lichtere en collectieve ondersteuning verder kunnen. Daarmee wil de gemeente voorkomen dat zwaardere en duurdere ondersteuning noodzakelijk wordt. Die koers is al zichtbaar in het Interventieplan kostenbeheersing en innovatie sociaal domein 2025-2028. Dat bevat 23 maatregelen en moet in 2028 naar verwachting ongeveer 1,8 miljoen euro besparen. De kosten blijven echter een punt van zorg. Over 2025 kwam het sociaal domein bijna 2 miljoen euro tekort. Vooral de uitgaven aan jeugdhulp en de Wmo vielen hoger uit.

Meer in eigen beheer
Voor de nieuwe Versterkingsagenda noemt het college al verschillende richtingen. Zo wordt gedacht aan het versterken van het Kernteam, meer ondersteuning uitvoeren in eigen beheer en het behouden van één gemeentelijk toegangsteam. Ook de Z-route voor inburgering moet in eigen beheer worden uitgevoerd. Verder onderzoekt de gemeente een wijkgerichte uitvoering van huishoudelijke hulp en de inzet van basisbanen. Daarnaast wil de gemeente vaker gebruikmaken van lichtere en collectieve ondersteuning en sterker sturen op zorgaanbieders. Eerder zijn hiervoor zes uitgangspunten vastgesteld. Daaronder vallen meer grip op de toegang tot jeugdhulp, minder individueel maatwerk wanneer een algemene voorziening mogelijk is en inwoners meer aanspreken op hun eigen verantwoordelijkheid. Wat inwoners daarvan precies gaan merken, is nog niet duidelijk. Volgens het college moet ondersteuning uiteindelijk sneller, dichter bij huis en met minder bureaucratie worden georganiseerd. Specialistische hulp blijft beschikbaar voor inwoners die deze het hardst nodig hebben. Deze maand begint de uitwerking van de uitvoeringsagenda. Maatregelen die gevolgen hebben voor inwoners of waarvoor een raadsbesluit nodig is, komen later afzonderlijk naar de gemeenteraad.