Hondenhaar en mezenbaby’s

In de Telstar van 30 april las ik de column van Manuela Bijl, getiteld: ‘Warme baby’tjes’. Ze schreef over de haren van haar dierbare hond die door een mees werden meegenomen naar het nest. Deze waarneming bezorgde haar mooie visioenen van warme mezenbaby’s.

Mezen gebruiken vaak haren van zoogdieren om hun nestkom mee te bekleden. Een vriendin vertelde mij eens dat het baardje van haar tuinkabouter was kaalgeplukt door een nestelende koolmees. Ik kan me voorstellen dat Manuela zich verheugde over het hergebruik van de hondenharen, maar het verhaal riep minder zorgeloze herinneringen bij mij op. Dit voorjaar vertelde Carla Jacobs, tijdens haar presentatie op de algemene ledenvergadering van de Vereniging voor Natuur- en Milieubescherming Pijnacker (NMP), over de resultaten van het nestkastenonderzoek in Nootdorp. NMP-leden hebben op diverse plekken in Pijnacker (85 stuks) en Nootdorp (30 stuks) nestkasten voor kool- en pimpelmezen opgehangen. Over het algemeen is de bezetting van de nestkasten circa 70%. Bij de jaarlijkse schoonmaak worden af en toe dode vogels gevonden en eieren die niet zijn uitgebroed.

In 2025 zijn alle dode vogels en niet uitgebroede eieren uit de Nootdorpse nestkasten opgestuurd naar Hogeschool Leiden, in het kader van het project ‘Meet de Mees’. Daar worden ze onderzocht op de aanwezigheid van gifstoffen. De resultaten van het onderzoek zijn nog niet beschikbaar. Carla vertelde dat mezen op verschillende manieren gif kunnen binnenkrijgen. Bijvoorbeeld door hun voedsel. Dat kunnen bladluizen zijn die in tuinen met bestrijdingsmiddelen zijn behandeld. Maar ook door hondenharen die zijn behandeld met anti-vlooienmiddelen. Van giftige hondenharen was ik mij nog niet bewust, maar nadien heb ik er meerdere berichten over gelezen. Als een huisdier met anti-vlooienmiddel is behandeld, lijkt het dus raadzaam om de haren niet achter te laten in het vrije veld, maar bij het restafval te deponeren. Vaak lijkt men te denken dat gif tegen insecten ongevaarlijk is voor andere dieren. Ik ben daar nooit gerust op. Als kind heb ik gezien hoe de hond van de buren een akelige dood stierf nadat hij had gelikt van het mierengif dat ze op het terras hadden uitgestrooid. Dat maakte diepe indruk op me. Het verbaast me dat particulieren, zonder kennis van zaken, gif mogen gebruiken in hun tuin dat in de professionele land- en tuinbouw al verboden is. Het is vervelend als een huisdier vlooien heeft en ik begrijp dat bestrijden wenselijk is. Bedenk wel dat het gebruik van gif ongewenste effecten kan hebben op onze leefomgeving.

Caroline