Behoud je kleur

Kinderen zijn geen honden en honden zijn geen kinderen. Toch zie ik overeenkomsten. Ze zijn speels, onbezorgd en vaak impulsief. Liefde, duidelijke regels, vaste routines, geduld en positieve aandacht helpen hen om op te groeien. 

Ik vermoed zomaar dat het kunstwerk ‘Drie honden’ daarom voor de Josephschool in Pijnacker staat. Twee honden kijken naar rechts, één kijkt recht vooruit. Alsof de kunstenaar ons hier een boodschap meegeeft: op school ontwikkel je je samen met andere kinderen richting de toekomst, maar het vertrekpunt is het individu. Ieder kind is uniek en mag zichzelf zijn. Op school leren alle kinderen dezelfde kennis en vaardigheden, maar ieder kind ontwikkelt zich anders. Gelukkig maar, want we willen niet dat aan het einde van de basisschool allemaal dezelfde soort leerlingen worden afgeleverd. Geen eenheidsworst. Een school is geen fabriek. 

Toch maak ik me wel een beetje zorgen om die eenheidsworst wanneer kinderen zich verder ontwikkelen. Niet in het vervolgonderwijs, maar wel als gevolg van de grote druk die uitgaat van social media en de vele reclames die ons voorhouden dat je leven helemaal maakbaar is. Alsof er voor ieder probleem wel een product, cursus of behandeling bestaat. Even aanpassen, verbeteren of optimaliseren. En klaar. Zo gaat het al wel eeuwenlang bij honden. In de hondenfokkerij staat maakbaarheid centraal. Er wordt gefokt op het ideale plaatje. U wilt een kleine hond met een babygezicht, dan maken we die voor u. Liever kaal, omdat u allergisch bent of geen haren op de bank wilt. U vraagt wij draaien. Klein, groot, een platte of puntige snuit, atletisch of gerimpeld, krullen of een bepaalde tekening? Al deze honden zijn in de loop der eeuwen gemaakt in de vorm van verschillende hondenrassen. Indrukwekkend misschien, maar ook pijnlijk. De honden veranderden namelijk niet alleen qua uiterlijk, maar kregen er allerlei, vaak pijnlijke, gezondheidsproblemen bij. 

En dan kijk ik opnieuw naar de drie honden voor de Josephschool. Bij de renovatie in 2013 zijn ze hun individualiteit kwijtgeraakt. Iedere hond had destijds nog zijn eigen kleur: geel, blauw of rood. Nu zijn ze alle drie hetzelfde. Toeval? Of een symbool van onze tijd? Gaan we met onze kinderen niet dezelfde kant op als met honden, met alle fysieke en mentale gezondheidsproblemen van dien? Of gaan we ervoor zorgen dat ze hun eigen, unieke kleur kunnen behouden?

Henny van Rij
Conservator van het online Dierenmuseum
www.dierenmuseum.nl