Van hotdogs tot muizenstrontjes

In Delfgauw staan drie hotdogs. Geen broodjes worst, maar drie honden als speelobject voor kinderen. De beeldengroep is geplaatst toen de laatste woningen in de wijk Oud-Delfgauw waren opgeleverd. Het zette mij aan het denken: waarom heet een broodje worst eigenlijk hotdog?

Eén theorie is dat het worstje lijkt op het lichaam van een teckel. Gezien die gelijkenis kende men in Duitsland in de 15e eeuw al de ‘dachshundworst’, ook wel Frankfurterworst genoemd. Toen veel Duitsers in de 19e eeuw naar Amerika emigreerden, namen ze hun worst mee. De naam verbasterde daar tot hot dog. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt, want ons voedsel kent meer dierennamen. Waar komen die vandaan? Neem apenkoppen. De naam en smaak van bananen suggereert dat apen bananen eten, maar dat is een fabeltje. Apen eten in het wild bladeren, zaden, insecten, bloemen en wilde vruchten. Onze zoete gekweekte bananen komen ze in het wild niet tegen. 

Ook beren zijn populair als snoep. Gummibeertjes en berenkoekjes danken hun naam aan hun vorm, net zoals dropharingen en katjesdrop. Beren doen het trouwens ook goed als knuffelbeer. Denk aan de teddybeer. Die naam verwijst naar de Amerikaanse president Theodore Roosevelt (1858-1919) die in 1902 tijdens een jachtpartij weigerde om een gevangen berenjong dood te schieten. 

En dan de blinde vink. Deze naam verwijst naar de tijd dat rijke mensen het eten van zangvogels zagen als delicatesse. Arme mensen konden zich dat niet veroorloven en bedachten een alternatief: ze omwikkelden een stuk gehakt met een plakje vlees. Dat leek op een gebraden zangvogel. Het woord ‘blind’ komt van de tijd dat mensen vinken blind maakten, omdat ze dachten dat ze dan mooier konden zingen. Bokkenpootjes hebben ook een duister randje. Dit koekje lijkt op de poten van de duivel. Het koekje zou in 1859 in Tuitjenhoorn zijn gemaakt voor een begrafenis. Het eten ervan zou de overledene beschermen tegen het kwaad in het hiernamaals. Kikkers en muizen, sinterklaassnoep bestaande uit fondant, worden vaak als fopcadeautje gegeven in de schoen vanwege hun enigszins griezelige uiterlijk. Er is nog meer voedsel met een dierennaam zoals kikkererwten, kiwi (de nationale vogel van Nieuw-Zeeland), koetjesreep, lammetjespap, tijgerbrood en tijgernootjes. Onze Vlaamse buren spannen echter de kroon. Zij hebben een bijzondere naam voor mijn favoriete broodbeleg. Hagelslag noemen zij muizenstrontjes. Je begrijpt meteen waarom.

Henny van Rij
Conservator van het online Dierenmuseum
www.dierenmuseum.nl