Huisartsen slaan alarm: “Vapen bedreigt een hele generatie”

Na De Glazen Spreekkamer verlaten huisartsen dr. Alja Sluiter en dr. Stefan van Rooijen opnieuw hun praktijk om een urgente gezondheidskwestie aan te kaarten. Dit keer richten zij hun pijlen op wat zij een groeiende ‘nicotine-epidemie’ onder kinderen noemen. Hun boodschap is helder en confronterend: zolang kinderen opgroeien in een nicotinevriendelijke omgeving, is gezond oud worden een illusie.

Onder de titel De Nicotineval verschijnt een nieuwe aflevering binnen de documentaireserie Lang zullen we leven. Daarin laten Sluiter en Van Rooijen zien hoe nicotine via vapes razendsnel jonge hersenen en longen bereikt en blijvende schade veroorzaakt. Volgens de huisartsen is vapen inmiddels uitgegroeid tot de grootste bedreiging voor gezond oud worden. Niet alleen vanwege de directe gezondheidsschade, maar vooral omdat het een opstap vormt naar levenslange verslaving.

Geen vrije keuze, maar een gestuurd systeem

De documentaire maakt duidelijk dat vapen geen individuele leefstijlkeuze is. Kinderen groeien op in een omgeving die hen doelbewust richting nicotine duwt, aangestuurd door een industrie die inzet op zo jong mogelijke, levenslange klanten. Snelle online verkoop, kleurrijke vapes en marketing via sociale media zorgen ervoor dat nicotine voor jongeren overal en altijd binnen handbereik is.

De cijfers die in de documentaire worden gepresenteerd, afkomstig uit onderzoek op Nederlandse scholen, zijn confronterend:

- 12,8 jaar is de gemiddelde leeftijd waarop scholieren beginnen met nicotine.
- 41% van de jongeren die vapet of rookt zegt verslaafd te zijn.
- 70% van de jongeren die vapet, gaat later ook roken, waardoor de schade zich opstapelt.|
- 35% van de nicotineverslaafde jongeren vapet ’s nachts om weer te kunnen slapen.

‘Wat wij zien in de spreekkamer, dwingt tot actie’

Samen met longpatholoog dr. Danielle Cohen (LUMC) leggen Sluiter en Van Rooijen in De Nicotineval de rauwe werkelijkheid van nicotineverslaving bloot. In hun spreekkamer zien zij jongeren die ’s nachts wakker worden voor een hijs en zelfs kinderen van acht jaar met een nicotineverslaving.

“Wat wij zien, dwingt tot actie,” stellen de huisartsen. Zwijgen is volgens hen geen optie meer. Hun medische autoriteit zetten zij bewust in als publiek wapen, omdat niet ingrijpen medeplichtigheid zou betekenen. De verantwoordelijkheid leggen zij nadrukkelijk niet bij de jongeren, maar bij de tabaks- en nicotine-industrie die volgens hen systematisch inzet op verslaving.

Oproep tot harde politieke keuzes

De documentaire is niet alleen een aanklacht, maar ook een oproep. Sluiter en Van Rooijen pleiten voor stevige politieke maatregelen om nieuwe generaties te beschermen tegen nicotineverslaving. Concreet noemen zij:

- een generationeel verbod op nicotineproducten,
- strengere handhaving tegen illegale verkoop aan jongeren,
- en het laten meebetalen van de industrie aan de zorgkosten die zij veroorzaakt.

Alleen met zulke ingrijpende keuzes kan volgens hen een toekomst zonder nicotineverslaving dichterbij komen.

Over de makers

Stefan van Rooijen (Asten) is huisarts, leefstijlexpert en oprichter van de stichtingen Fit4Surgery en Fit4Life. Met zijn boeken Plan je fit en Dokter Peer en via @doktersvandaag zet hij zich in voor een gezonder Nederland.

Alja Sluiter (Harderwijk) is leefstijlarts, kaderhuisarts spoedzorg en zorgbestuurder. Met haar podcast Komt een man niet meer bij de dokter wil zij gezonde levensjaren toevoegen aan het leven van Nederlanders. Daarnaast is zij medisch directeur bij NTS – De Nederlandse Triage Standaard.

Praktische informatie

De Nicotineval is vanaf vandaag gratis te bekijken via longmaywelive.com.