Scheerlingzaadgalmug en Muizenholletjes
Actueel 287 keer gelezenEind juli liep ik mijn hommelroute in de Groenzoom. De vegetatie was op veel plekken gortdroog, maar het aantal hommels viel me niet tegen. Ik telde er bijna 50 op een kilometer, voornamelijk akkerhommels die de bloemen van smeerwortel bezochten. Onderweg trokken nog twee dingen mijn aandacht: een gekke bloeiwijze van peen en talloze holletjes in de grond.
De bloeiwijze van peen is normaal gesproken een paraplu-achtig scherm met vele witte bloemetjes en in het midden een donker bloempje. Tijdens mijn hommeltelling zag ik echter een bloemscherm met meerdere rode bolletjes er in. Dat had ik niet eerder bewust gezien, dus heb ik een foto gemaakt en deze ingevoerd in Obsidentify. De app herkende er meteen met grote zekerheid een Scheerlingzaadgalmug in. Even zoeken op internet leverde veel vergelijkbare foto’s op, dus ik was al snel overtuigd dat de determinatie klopte.
Op de foto is de galmug zelf niet te zien. Je ziet alleen de rode galletjes die deze soort veroorzaakt in de bloeiwijze van peen. Galmuggen zijn kleine, ranke muggen. Het vrouwtje legt een eitje in een uitverkoren bloem. De scheerlingzaadgalmug legt haar eieren niet alleen op peen, maar ook op allerlei andere schermbloemige planten, waaronder gevlekte scheerling. Wellicht zijn de gallen van deze mug het eerst aangetroffen op deze plantensoort en ontleent de soort daaraan haar naam.
Uit het ei komt een larfje, dat het vruchtbeginsel van de bloem aanmoedigt om uit te groeien tot een riante kinderkamer. Daarin ontwikkelt het larfje van de galmug zich. Een galmuglarve is okergeel tot oranje van kleur. Er komen ongeveer 400 soorten galmuggen voor in Nederland. Ze veroorzaken niet allemaal gallen in planten. Sommige soorten hebben larven die op bladluizen jagen. Ze worden ingezet als biologische bestrijders in de glastuinbouw.
Tijdens de hommeltelling zag ik verder dat er veel holletjes in de grond zaten. Vrij grote holletjes, waar wel bijna een tafeltennisbal in zou kunnen verdwijnen. Zouden het holletjes zijn van veldmuizen? Ik kon niet veel anders bedenken, maar het leken er wel erg veel. Thuis heb ik een mail gestuurd over de holletjes naar Ferry van der Lans, die tegenwoordig als ecoloog betrokken is bij het beheer van de Groenzoom. De reactie van Ferry: “2026 gaat de boeken in als een geweldig muizenjaar. Vooral veldmuis piekt in ongekende aantallen, maar ook bosmuis en rosse woelmuis pieken dit jaar. We zien dus grote legsels en hoog broedsucces bij de uilen, die nu vaak alweer voor de 2e keer broeden.”
