Slakje in Klaproostunnel

September 2025 zag ik in de Klaproostunnel in Pijnacker een fraai slakje op de witgeschilderde tunnelwand. Het huisje van de slak was slank, ongeveer een centimeter lang en het vertoonde vele tinten bruin met onregelmatige vlekjes. Ter plekke determineerde ik het slakje met Obsidentify.

De volgende dag besloot ik op internet te kijken of de determinatie klopte. Ik voerde de naam in die ik me herinnerde: bolle duinslak. Er verschenen vele foto’s van deze soort, maar die leken helemaal niet op het slanke slakje dat ik in de tunnel had gezien! Plaatjes kijken in de Elseviers slakkengids zette me niet op het juiste spoor, dus ik stuurde de foto naar slakkenspecialist Menno Schilthuizen. Zijn reactie: “Dit lijkt me Cochlicella barbara. Vreemd dat Obsidentify ‘m niet herkent...”

De Nederlandse naam van Cochlicella barbara blijkt ‘bolle duinhoren’ te zijn. Als ik op mijn mobiele telefoon de foto van de slak opnieuw determineer met Obsidentify, dan kom ik ook op deze soort uit. De app had het dus goed, maar ik had een fout gemaakt. Misschien ben ik bij mijn poging om de determinatie te controleren op het verkeerde been gezet door de zoekfunctie van Google. Als je bolle duin… intypt, dan maakt Google er meteen bolle duinslak van. Goed opletten dus!

Op waarneming.nl is te zien dat de bolle duinhoren vooral voorkomt in de duinen, maar ook wel in het binnenland. Ze leven op plekken waar kalkrijk zand beschikbaar is. Daarvan zijn de afgelopen jaren vele tonnen aangevoerd in Klapwijk voor het ophogen van de wijk. Sinds 2020 is het aantal waarnemingen van de bolle duinhoren in Nederland toegenomen. Dat komt waarschijnlijk vooral omdat steeds meer mensen met Obsidentify obscure diertjes determineren en het zegt niet zoveel over een trend. Niet veel later ben ik in de tunnel gaan kijken of de bolle duinhoren er nog was. Ik vond er een stuk of vijf. Zouden ze samen met het zand zijn aangevoerd? Als ik een slakje bekijk met een 10x vergrotende loep, dan blijkt dat het huisje een beetje beschadigd is. Uit artikelen van Gerhard Cadée weet ik dat slakken uitstekend in staat zijn om schade aan hun huisje te repareren. Een week later zat ik op een duintop op Vlieland, toen mijn oog op een slakje viel dat op een bolle duinslak leek: de soort waarmee ik me had vergist toen ik op internet zocht. Obsidentify bevestigde mijn vermoeden. Later liep ik door de duinen. Daar waren de bolle duinslakken op sommige plekken zo talrijk dat ik er met 1 voetstap wel 10 kon verpletteren. Maar dat wilde ik natuurlijk niet…

Caroline