Vrienden maken fotoboek Mee ter herinnering aan ‘Mac’ van der Meer

Op 1 april 2019 overleed totaal onverwacht Marcel van der Meer. De geboren en getogen Pijnackernaar fietste rustig door Amsterdam waar hij woonde en werkte als planoloog in dienst van de gemeente. Hij werd onwel, viel, werd nog wel gereanimeerd maar dat mocht niet baten. Aan een zeer intensief leven van 51 jaar en twee dagen was een eind gekomen.

Marcel van der Meer, zoon van Ton en Door van der Meer, wonend in de Albert Schweitzerlaan in Pijnacker-Noord, was een bijzondere jongen/man. Hij trok vanaf zijn jongere jaren de wereld rond. Reisde intensief door meer dan honderd landen en was altijd bezig om de mensen, de natuur en alles wat opviel of juist niet opviel, te observeren en te fotograferen.

Dat leverde een schat aan foto’s op. Eerder al werd in 2024 in Amsterdam een expositie georganiseerd van rond de vijftig uitvergrote foto’s van de hand van Marcel. Daar waren toen partner Joanna en de zus van Marcel, Sonja, verantwoordelijk voor. Ook de moeder van Marcel, Door, was daar nog trots bij aanwezig. Nadien is zij overleden. Pa Ton is er nog, in volle glorie en goede gezondheid.

Bij Ton in huis praten we op een dinsdagavond in oktober over het leven, de persoon en het werk van Marcel van der Meer, die door zijn Pijnackerse vrienden steevast ‘Mac’ werd genoemd. MAC is de afkorting van zijn doopnamen: Marcel Adrianus Cornelis. Je spreekt uit: ‘Mek’. Al heel jong is deze bijnaam ontstaan en gegroeid omdat er onderscheid moest worden gemaakt tussen twee bevriende ‘Marcellen’, Marcel van der Meer en Marcel van der Quast. Ze konden elkaar geen Marcel noemen. Daarom werd met Mac en Kuu.

Naast Marcel van der Quast zijn ook aanwezig zijn broer Dennis van der Quast en Rob Schalkwijk. En ook Erik Bevaart van de Stichting Cultuur Support Pijnacker-Nootdorp die altijd vol belangstelling was voor de persoon en het werk van Marcel van der Meer die lange tijd op zijn Facebookpagina ‘de foto van de week’ publiceerde. Veelal een opvallende plaat met een bijzonder verhaal erbij.
De vrienden en ook pa Ton kunnen probleemloos van acht tot twaalf over ‘Mac’ praten. Over zijn gedrag, over de trucs die hij uithaalde om op plekken te komen waar anderen nooit kwamen, over zijn ongebreidelde energie en zeker dus ook over de foto’s waarmee hij steeds weer nieuwe reismomenten letterlijk op beeld vastlegde en zo met de ‘meekijker’ deelde.

Als eerbetoon aan hun bijzondere vriend hebben de heren een prachtig fotoboek samengesteld. Dat is door Telstar Print in een oplage van honderd gedrukt en intussen tijdens een samenzijn gepresenteerd. Om de productie van het boek te kunnen betalen, is een crowdfunding gehouden waarbij al 65 van de honderd boeken werden verkocht. Wie over een of meer boeken wil beschikken kan een mailtje sturen maar ‘de vrienden’.
Wie was Marcel van der Meer? We kijken voor het antwoord eerst naar zijn vader. “Marcel was een jongen die al jong behoorlijk zijn eigen gang ging. Hij vertelde ons echt niet altijd wat hem bezig hield en waar hij mee bezig was. Als hij op reis was, nam hij maar sporadisch contact met ons op. Ja natuurlijk was dat voor ons als ouders best een zorg. Je wilt toch bevestigd krijgen dat het goed gaat met je kind.”

Zijn vrienden Marcel (Kuu dus), Dennis en Rob – en zeker ook nog diverse anderen – hadden een warme band met Mac. In de jongere jaren zeker Marcel van der Quast. Ze zaten bij elkaar op de basisschool, de Sint Joseph in Pijnacker, en later ook op het Alfrink College in Zoetermeer. Ze probeerden ‘samen’ economie te studeren aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, maar dat ging Kuu te snel terwijl het Mac niet zo boeide. Marcel van der M. ging later planologie doen en Marcel van der Q. deed economie op hbo-niveau. Dat ging wel goed.
De vrienden en Mac hebben heel veel tijd samen doorgebracht. Ze voetbalden met elkaar bij Oliveo en later gingen ze met elkaar op de racefiets de heuvels en de bergen in. Ook fietsen/wielrennen was een passie van Marcel van der Meer. Ook dat deed hij met volle overgave en hij was er heel goed in. Geen rit was te lang en geen berg te hoog. Darten deed hij thuis op zolder ook heel graag en fanatiek.

In Amsterdam of omgeving was hij één dag per week aan het beeldhouwen. Marcel was ook een groot muziekliefhebber en -kenner. Met de andere Marcel deed hij steevast ieder jaar mee aan de Popkwis van de Trucker. Ze wonnen vaak net niet…

Marcel van der Meer was een eigenzinnig persoon die heel goed wist wat hij wilde en die ook heel veel verschillende dingen nastreefde en ondernam. Zijn leven heeft maar 51 jaar geduurd maar hij heeft in die 51 jaar gedaan waar de meeste mensen 75 of honderd jaar voor nodig zouden hebben.

Reizen
Tijdens zijn reizen probeerde Marcel echt door te dringen tot het land waar hij was. Tot de natuur en de mensen met wie hij zo snel en intens mogelijk contact maakte. Als het maar even mogelijk was, vertoefde hij bij mensen thuis, zodat hij echt ervaarde en beleefde hoe de mensen leefden en wie zij waren.
Hij sprak ook flink wat buitenlandse talen: Engels, Frans, Duits en Spaans. Het Spaans kreeg hij onder de knie tijdens een lange reis door Zuid-Amerika waarbij hij ook Patagonië bezocht. Daar schreef hij een boek over.
Ook in eigen land reisde Marcel veel. Zo had hij bedacht om in Noord-Holland van kerk naar kerk te reizen. De regel was dat je vanaf de ene kerk de volgende kerk moest kunnen zien.
Ook op het gebied van fotografie had hij zo zijn stokpaardjes. Graag maakte hij thematische series; over slapende Japanners, eenzame bomen, tegen de wind vechtende fietsers in Amsterdam, een serie die hij in weer en wind maakte in opdracht van de gemeente Amsterdam. Auto’s in hoezen was ook zo’n serie.
Medereizigers moesten geduld hebben met Marcel, zeker als hij zijn zinnen had gezet op een bepaalde foto die hij per se wilde maken, ook al moest hij daar een uur of een dag op wachten.
Bij een ‘boom alone’ langs het parcours van de Jean Nelissen Fiets Classic in Luxemburg is een deel van de as van Marcel verstrooid. Een ander deel van de as is verstrooid bij een grenspaal op de Nederlands/Belgische grens. Daar kwam Marcel veel en daar staat ook een bankje met zijn naam erop of beter gezegd eronder. Een plaatje met de naam van Marcel erop hebben een paar vrienden stiekem aan de onderkant van het bankje bevestigd, omdat er eigenlijk geen naambordje op mocht.

Dat de vrienden in een rare houding moeten liggen om de naam van Marcel te lezen, sluit wel mooi aan bij het feit dat ook Marcel geen enkele remming had bij het bepalen van de beste houding voor het maken van een foto. Geen houding was ‘te bizar’.

Het woord ‘bizar’ gebruikte Marcel regelmatig, als hij weer eens iets heel bijzonders had ontdekt, gezien en vastgelegd. De vrienden zijn het er over eens dat het bijzondere van het fotowerk vooral is dat hij anders keek dan de gemiddelde. Hij zag in het gewone het bijzondere. Tegelijk blijven veel foto’s vragen oproepen.

De verhalen houden niet op. Ton vertelt dat hij met Marcel in Jordanië heel vroeg op de dag de oude stad Petra ging bekijken. Marcel kreeg het voor elkaar om ver voor de openingstijd naar binnen te mogen, omdat hij wist dat het later op de dag veel te toeristisch druk zou zijn.
Toen Marcel in Moldavië was, bleek het Nederlands vrouwenelftal daar een wedstrijd te spelen. Daar wilde Marcel bij zijn. Met een oude perskaart die alleen in Nederland geldig was, heeft hij zich toen voorbij de bewaking gebluft. Dus daar lag hij ineens het stadion van FC Sherrif Tiraspol naast het doel foto’s te maken.

Tot slot nog iets naders over het fotoboek waarvan het eerste exemplaar onlangs werd aangeboden aan vader Ton van der Meer.
Voor de expositie in 2024 waren 45 beelden geselecteerd. Omdat de vrienden/samenstellers in het boek meer ruimte hadden, zijn ze weer uitgebreid de computer van Marcel in gedoken. Daar troffen ze 132 mappen aan met heel veel foto’s uit heel veel landen. Uiteindelijk heeft dat een boek met 94 foto’s opgeleverd. Het was niet eenvoudig om een selectie te maken. Het is toch gelukt. Het fotoboek is er en het heet Mee. Door het fotoboek reis je ‘Mee’ met Marcel naar plekken dichtbij en naar verre uithoeken. Je reist mee met de fotograaf en de reiziger die hij was. De hele wereld over.
Verwacht geen standaard kiekjes van bekende attracties. Want Marcel was vooral nieuwsgierig naar alledaagse dingen waar je zomaar aan voorbij zou lopen. Dat maakt Marcel en zijn manier van fotograferen zo bijzonder. Je kijkt in dit boek ook mee met Marcel als fotograaf. Want die fotograaf zag iets in al die verschillende situaties. Bij veel foto’s vraag je je eerst af ‘Waar kijk ik nou naar?’ Daarna zie je ineens iets wat eerder niet opviel. Een lijnenspel, een schaduw, schoonheid in verval, een blik.
De foto’s moeten zo veel mogelijk voor zichzelf spreken. Bij de foto’s staat steeds alleen ‘het land van herkomst’ vermeld. Daar hebben we ons met de bijschriften bij dit verhaal bij aangesloten. (SO)

Belangstelling voor het fotoboek? Mail naar: marcelvanderquast@gmail.com.