Overstekende amfibieën

In het vroege voorjaar trekken padden, bruine kikkers en kleine watersalamanders naar het water om zich daar voort te planten. Het grootste deel van hun leven brengen deze amfibieën door op het land, maar hun eieren zetten ze af in het water. Daar groeien de larven in enkele maanden uit tot miniatuurversies van het volwassen stadium. Daarna gaan ze het land op.

In het stedelijk gebied is dit jaarlijks terugkerende trekgedrag een gevaarlijke onderneming. Vaak moeten ze bestrating oversteken, waarbij ze de kans lopen om geplet te worden door verkeer of voetgangers. Zelf heb ik per ongeluk ook wel eens een salamander en een pad onder de voet gelopen. Ze gaan op pad in het donker en dan zie je de trage, donkerbruine dieren gemakkelijk over het hoofd. Amfibieën zijn traag in het vroege voorjaar, omdat de nachten dan nog koud zijn en dan functioneren hun spieren niet optimaal. Het zijn koudbloedige dieren, die hun lichaamstemperatuur niet zo actief kunnen regelen als warmbloedige dieren.

In Nederland zijn meer dan honderd werkgroepen actief die amfibieën helpen oversteken. Bij overzetacties worden gewoonlijk veel meer padden aangetroffen dan kikkers en salamanders. Informatie hierover is te vinden op Padden.nu van RAVON. Zelf heb ik twintig jaar geleden meegeholpen met padden overzetten aan de Monnikenweg en de Lange Campen in Pijnacker. Ondanks de inspanningen van vrijwilligers werden er op die locatie nog steeds veel padden doodgereden, soms wel 40%. Er reed veel verkeer op het lange traject en dat maakte effectief overzetten onmogelijk. Het eerste seizoen werden er circa 800 padden op het traject aangetroffen, maar dit aantal nam snel af. Op deze locatie worden al lang geen amfibieën meer overgezet. Het amfibieën overzetten werd destijds georganiseerd door de KNNV afdeling Delfland, tegenwoordig Natuurlijk Delfland. Deze groep is nog steeds actief op dit gebied. Het aantal amfibieën dat jaarlijks wordt overgezet vertoont grote schommelingen.

RAVON berekent trends uit de waarnemingen die in het hele land worden verzameld bij overzetacties van amfibieën. Daaruit blijkt dat het aantal overstekende padden sinds 2008 met 40% is afgenomen en het aantal bruine kikkers met 25%. Mijns inziens is deze afname in de omgeving van Pijnacker nog veel ernstiger, maar dat kan ik niet met getallen onderbouwen. Amfibieën kunnen hier steeds moeilijker overleven door toegenomen verstedelijking, verkeersdrukte, verstening van de woonomgeving en slechte waterkwaliteit.

Caroline