De oorlog en de bevrijding in kleur

Wie tijd, zin en gelegenheid heeft, doet er goed aan meteen langs CulturA & Zo in de Dorpsstraat in Nootdorp te lopen. Daar is namelijk tot en met morgen, donderdag 23 januari, een prachtige expositie van ingekleurde foto’s van de Tweede Wereldoorlog en de Bevrijding op 5 mei 1945. Dit jaar tachtig jaar geleden.

Het is een landelijke expositie met regionale en lokale tintjes waarbij zwart-wit-foto’s zijn ingekleurd zodat de beelden veel meer gaan leven. Ook foto’s uit Pijnacker en Nootdorp zijn behandeld cq ingekleurd door ‘colorist’ Jakob Lagerweij. Zo zien we onder meer een foto van Canadezen die met een tank Pijnacker binnenrijden over de Oostlaan en de Westlaan met langs de kant juichende dorpsgenoten van toen. In Nootdorp zien we mensen die een geallieerd vliegtuig verwelkomen dat voedsel komt droppen.

Deze foto was maandag ook onderdeel van de officiële opening van de expositie bij CulturA & Zo in de Dorpsstraat in Nootdorp. Leerlingen van het Stanislascollege Pijnacker trokken gordijnen open zodat afgebeelde foto groots in beeld kwam.

Doeken
Tweedejaars leerlingen hadden in groepjes doeken gemaakt waarin zij hun interpretatie en beeld laten zien van bevrijding en vrijheid. Vier leerlingen waren tijdens de expositie-opening aanwezig, onder leiding van hun geschiedenisdocent Jordh Kleinendorst. Conrector Andrea van Wakeren nam evenals cultuurwethouder Hanneke van de Gevel de vierdelige boekenserie WO II in kleur in ontvangst uit handen van Matty Verkamman.
Deze oud-journalist van Trouw en huidig uitgever heeft samen met Ad van Liempt en Jaap Visser de laatste jaren diverse boeken gemaakt waarbij kleurenfoto’s centraal staan, met de bijbehorende verhalen. Deze foto’s in deze boeken zijn de basis van de expositie die door het land reist en al in veertig tot vijftig gemeenten is vertoond.

Verkamman vertelde dat de belangstelling voor de expositie heel groot is. De gemiddelde bezoeker is meer dan een uur langs de foto’s aan het struinen. Men leest ook de bijbehorende teksten.
Zowel Verkamman als burgemeester Björn Lugthart die de middag en de expositie opende, vertelde dat het van groot belang is dat ook de huidige generaties zich blijven bezighouden met de Tweede Wereldoorlog. Het was een tijd van verschrikkingen en gewelddadige vrijheidsberoving. “In Pijnacker-Nootdorp zal het misschien meevallen maar in grote steden durven geschiedenisdocenten het verhaal over de Tweede Wereldoorlog en de Jodenvervolging soms niet eens meer te vertellen vanwege de anti-semitische reacties die ze vrezen. Dan moet je toch constateren dat we behoorlijk van het padje af zijn”, aldus Verkamman.

De leerlingen Dean, Berfin, David en Ivo van 2 MAVO van het Stanislas vertelden dat zij en hun klasgenoten met veel plezier aan het project hadden gewerkt en ze het onderwerp Tweede Wereldoorlog juist heel boeiend vinden. Docent Jordh beaamde dat. “Ik hoefde ze niet eens te motiveren of aan te sporen.”

Het resultaat is: prachtige doeken die de groot afgedrukte kleurenfoto’s als het ware flankeren.
Indrukwekkend onderdeel van de openingsceremonie was een spetterend verhaal van de Pijnackerse verteller Arjen Ubels uit het dagboek van zijn moeder Cathy Ubels-Veen, geboren op 28 oktober 1928 en eind 1944 dus zestien jaar. Het verhaal begon met executies van verzetsmensen door de Duitsers in Amsterdam en vervolgens de tocht naar familie in Enschede, met alle gevaren van dien onderweg vanwege de strijd die eind 1944 begin 1945 in het oosten van Nederland gaande was. Bij de brug over de IJssel in Deventer was het kantje boord geweest vanwege de bombardementen.
Arjen Ubels vertelde zijn verhaal volledig uit het hoofd en bracht de felle bewoordingen van zijn latere moeder heel overtuigend over op het publiek. Hij begon en eindigde zijn verhaal met het zingen van een Engelstalig Jiddisch volkslied. Na afloop vertelde hij dat zijn moeder altijd last is blijven houden van de oorlog tot haar overlijden aan toe in 2015.

Twee locaties
Ooggetuigen van toen zijn er steeds minder en des te belangrijker is het dat de verhalen en de beelden verteld en vertoond blijven worden. Dus tot en met donderdag de 23ste kun je in CulturA terecht en vanaf 25 januari tot 1 februari in de bibliotheek van Pijnacker aan de Julianalaan.