Balkonballetjes

Begin september vindt mijn vader op het balkon een stuk of honderd kleine licht gekleurde balletjes. Ze lijken op witte peperkorrels en liggen dichtbij elkaar. Hij laat ze aan mijn moeder zien. Zij is reuze nieuwsgierig wat het voor balletjes zijn en hoe ze op het balkon zijn gekomen. Ze leggen het raadsel aan mij voor…

De balletjes zijn duidelijk van plantaardige oorsprong. We bekijken ze met een loep, ruiken, voelen en knijpen. De balletjes zijn keihard en geurloos. Het zijn zeker geen peperkorrels. Ik neem een kijkje op het balkon. Er groeien geen planten en er staan geen bomen in de buurt die zulke vruchten of zaden produceren. Het heeft wel kort tevoren hard gewaaid en geregend. Zouden het gevleugelde vruchten zijn geweest die hun vleugels hebben verloren? Ik moet aan de vruchten van linde denken. Mijn vader laat weten dat er niet veel andere plantenresten op het balkon lagen.

Een aantal balletjes neem ik mee naar huis voor nadere bestudering. Ik stuur er een paar met de post naar drijfzadenkenner Gerhard Cadée. Ze doen hem ook denken aan de vruchten van linde. Onder drie lindebomen ga ik op zoek naar vruchten en vind er honderden. Ze zijn donkerder van kleur en hebben een harige buitenkant. Ze zijn bovendien zachter dan de balletjes en makkelijk kapot te knijpen. De meeste vruchten zijn leeg, in sommige zit een zaadje. Het zijn zeker geen zaden of vruchten van linde.

Onder de linden liggen echter ook zaden/pitten van andere boomsoorten, die daar zijn aangevoerd door vruchten etende vogels. Ik vind een stuk of tien zaden die sprekend lijken op de balkonballetjes en krijg een ‘aha-erlebnis’: het zijn wellicht pitjes van sierkersen, die door vogels zijn gegeten, waarna ze op het balkon zijn uitgepoept. Door de regen zou de poep weg gespoeld kunnen zijn, waarna de pitjes achterbleven. In onze straat groeiden vroeger sierkersen (Prunus spire) die piepkleine kersjes produceerden. De stevigheid, kleur en de overlangse naad van de balkonballetjes komen mijns inziens uitstekend overeen met die van miniatuur kersenpitten.

In de buurt van het ouderlijk huis zoek ik naar sierkersen en vind zes forse exemplaren van Prunus schmittii. Zouden die ook kersjes produceren? De meeste sierkersen vormen geen vruchten. Ik ga langs bij bomenkenner Jaap Smit voor advies. Volgens hem zijn het geen kersenpitten, want ze hebben geen puntje. Hij vermoedt dat Prunus schmittii geen kersjes produceert. De oplossing van het raadsel, die ik had bedacht, is dus nog niet helemaal zeker. Nader onderzoek is gewenst...