Emigratie

Soms zijn er van die momenten dat je oprecht aangenaam verrast wordt. Dit overkwam mij begin deze maand. Mij werd gevraagd of een vrouw, die met een interview in de Volkskrant stond, wellicht familie van mij is. En ja, het bleek mijn tante Jo uit Canada te zijn.

De Volkskrant publiceert wekelijks een interview met een honderdjarige. De journalist was blijkbaar in Canada geweest om het verhaal op te tekenen van 100-jarige emigranten. Mijn tante Jo Bevaart emigreerde rond 1953. Ze kende slechts twee woorden Engels: yes en no. Ze heeft de lagere school niet af mogen maken, want ze werd als oudste dochter geacht haar zieke moeder te helpen in de huishouding. Gelukkig waren er al enkele broers vanuit hun woonplaats Oude Leede eerder naar Canada gegaan. Ze vond werk als dienstbode en coupeuse en leerde haar man Wim van Dommelen kennen, een emigrant afkomstig uit Delfgauw. Mijn tante Jo is de enige nog levende van het gezin Bevaart met 11 kinderen. Ze hoopt 13 januari zelfs 101 jaar te worden. Het niet-roken hebben we gemeenschappelijk als gezondheidsfilosofie.

Er zijn zo’n 415.000 Nederlanders tussen 1947 en 1961 geëmigreerd, voornamelijk naar Canada, Australië en de VS, maar ook naar Nieuw-Zeeland, Zuid-Afrika en Brazilië. Ook veel voormalige dorpsgenoten gingen op zoek naar werk en welvaart. Vanwege woningnood kregen emigranten geld mee van de Nederlandse staat. Het Polygoonjournaal schonk aandacht aan de voordelen van emigratie. Na deze langdurige emigratiegolf kwam Nederland arbeidskrachten tekort. Er werden gastarbeiders -nu genoemd arbeidsmigranten- aangetrokken, eerst uit Spanje en Italië en later uit Marokko en Turkije.

In 1973 maakte het kabinet Den Uyl een einde aan de wervingscampagnes. Arbeidsmigratie is echter van alle tijden. Al meer dan 100 jaar geleden waren er Duitse dienstbodes naar Nederland gekomen en werden Chinezen als stakingsbrekers voor havenarbeid gehaald. Vandaag de dag is emigratie minder vanuit economisch motief (hoewel lagere woonlasten vaak meegewogen worden), maar vanuit veiligheidsgevoel en rust.

Dat er nog steeds arbeidsmigranten nodig zijn, zeker de komende jaren, is voor ieder weldenkend mens wel duidelijk.

Erik Bevaart