Delfland start aanpak rivierkreeften om waternatuur te beschermen

Het Hoogheemraadschap van Delfland is op tien locaties gestart met het afvangen van Amerikaanse rivierkreeften. Deze invasieve exoot vormt een groeiende bedreiging voor de waternatuur en de waterkwaliteit. De aanpak wordt de komende jaren fors uitgebreid: in 2027 gaat het om 170 vangstlocaties langs in totaal 59 kilometer oever. 

Uiterlijk in 2027 moeten de waterkwaliteit en de ecologie voldoen aan de eisen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Delfland werkt elke dag aan schoon en gezond water. Om de KRW-doelen te halen investeert het hoogheemraadschap gericht in natte ecologische zones (NEZ), zoals natuurvriendelijke oevers, vispaaiplaatsen en waterplantzones. Ook in deze gebieden richten de kreeften veel schade aan. 

Schadelijke exoten

Volgens ecoloog Wilco de Bruijne is ingrijpen noodzakelijk: ‘De kreeften doken in de jaren tachtig voor het eerst op in ons gebied. De omstandigheden zijn hier gunstig en ze planten zich razendsnel voort. Inmiddels gaat het om tientallen miljoenen dieren. Als we niets doen, is de impact op de waternatuur en de waterkwaliteit niet te overzien.’ 

Amerikaanse rivierkreeften veroorzaken op verschillende manieren schade. Ze graven diepe holen, waardoor oevers kunnen verzakken en schade kan ontstaan aan keringen. Dit vergroot het risico op wateroverlast. Daarnaast vreten ze onderwaterplanten aan en woelen ze de bodem om, wat leidt tot troebel water. Hierdoor neemt de biodiversiteit af en verslechtert de waterkwaliteit. 

Gerichte aanpak op kwetsbare plekken

De vangst richt zich in eerste instantie op locaties waar recent NEZ’en zijn aangelegd en op watergangen met jonge ondergedoken waterplanten. Projectleider Ad Valkenburg: ‘Dit is een omvangrijke operatie voor ons. Uiteindelijk plaatsen we duizenden vangmiddelen die wekelijks geleegd moeten worden. Daarom werken we gefaseerd en leren we terwijl we uitvoeren. Daarbij meten we ook de effecten op de waterkwaliteit.’ 

Eerste resultaten laten omvang probleem zien

Voor het legen van de vangmiddelen zet Delfland via een aannemer twee beroepsvissers in. De vangmiddelen zijn zo diervriendelijk mogelijk ontworpen, met zo min mogelijk kans op bijvangst. De gevangen kreeften gaan naar Craw Fish Farm, een Nederlands bedrijf dat zich richt op duurzame voedselproductie. 

De eerste vangsten laten zien dat de kreeftenpopulatie op veel locaties groot is. Naar verwachting neemt het aantal vangsten verder toe naarmate het warmer wordt en de kreeften actiever worden. 

Flink kostenplaatje

De aanpak vraagt om een aanzienlijke investering. Voor 2026 en 2027 heeft het bestuur van Delfland 7 miljoen euro beschikbaar gesteld. Doel is om de kreeftenpopulatie per locatie met ongeveer 80 procent terug te dringen, zodat de waternatuur zich kan herstellen. 

De totale kosten voor bescherming van alle natte ecologische zones worden geraamd op 13 miljoen euro in het eerste jaar en daarna 7,3 miljoen euro per jaar. Dit betreft alleen de bestrijding van kreeften. Herstel van oevers en keringen komt daar nog bij. 

Delfland wil landelijke aanpak

Hoewel Delfland nu zelf maatregelen neemt, ligt de verantwoordelijkheid voor de bestrijding van Amerikaanse rivierkreeften bij het Rijk. Hoogheemraad Stijn van Boxmeer: ‘Wij nemen nu de verantwoordelijkheid voor de aangelegde waternatuur in ons gebied, maar volgens de Exotenverordening ligt de bestrijding van deze invasieve exoot bij het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). Verder heeft niet alleen Delfland last van Amerikaanse rivierkreeften. Ze komen voor in heel laaggelegen Nederland, in alle veenweidegebieden. Ook de omvang van het probleem vraagt dus om een nationale aanpak.’