De eendenkooi van Pijnacker

Natuur- en Milieubescherming Pijnacker heeft een lezing georganiseerd over de eendenkooi van Pijnacker op dinsdag 27 januari. Sander Wassing zal de lezing geven, die begint om 20.00 uur in de SWOP-locatie in Keijzershof (Floralaan 102, Pijnacker). Deelname is gratis, aanmelden verplicht op activiteit@nmpijnacker.nl.

Als toelichting op zijn lezing schrijft Sander: “Vroeger waren er geen veestapels die grote aantallen mensenmonden konden voeden. Voor een stukje vlees op het bord waren onze voorouders aangewezen op eendenbout. Dit werd gevangen in eendenkooien. Een eendenkooi was een rechthoekige plas met vaak meerdere zijsloten (vangpijpen) die in een bocht steeds smaller het land inliepen en uitmondden in een vanghokje. Eromheen stond een bos: dat gaf de eenden een bedrieglijk gevoel van rust en veiligheid.”

Sander: “De eendenkooien die nog bestaan zijn onderdeel van ons nationale erfgoed. Vanuit ecologisch perspectief zijn ze waardevol. Tegelijk is het een mysterieus fenomeen en bij het grote publiek is er weinig over bekend. Zo’n verborgen groene parel in het landschap treffen we ook aan in de regio. In de Zuidpolder bij Oude Leede is een eendenkooi gesitueerd die al ongeveer 400 jaar oud is. Wat weten we van de regionale eendenkooien en die van Pijnacker in het bijzonder? Hoe werkte een eendenkooi? Deze vragen lopen als een rode draad door de lezing.” De eendenkooi in de Zuidpolder van Oude Leede, waar Sander het over heeft, is niet vrij toegankelijk. In 2020 heb ik deze eendenkooi een keer bezocht om er wilde planten te inventariseren voor stichting Floron. Het kostte enige moeite om in contact te komen met de beheerder, maar toen dit was gelukt kreeg ik toestemming om de eendenkooi te bezoeken. Samen met twee andere plantenliefhebbers doorzochten we het gebied. We troffen er 84 plantensoorten aan. Daar waren geen bijzondere soorten bij die elders in de gemeente Pijnacker-Nootdorp niet voorkomen. Aan de weelderige groei van bramen en brandnetels was te zien dat ook in de eendenkooi teveel meststoffen aanwezig zijn. Toch was het een memorabel bezoek, vooral vanwege de mysterieuze sfeer die uitgaat van zo’n ontoegankelijk gebied. Er wordt wel onderhoud gepleegd in de eendenkooi, maar de vegetatie is zeker niet ‘strak en netjes’. Er is meer ruimte voor natuurlijke processen en biodiversiteit, omdat het niet zo intensief wordt onderhouden als recreatiegebieden. Stichting Het Zuid-Hollands Landschap organiseert zo nu en dan kleinschalige excursies naar eendenkooien die ze bezitten.

Caroline