Terugkeer van het licht

De Kerstdagen komen snel dichterbij. Een goed moment om stil te staan bij allerlei aspecten die met Kerst in verband worden gebracht.

Het klassieke Kerstverhaal gaat over de geboorte van Christus. “Het gebeurde in die dagen…” en dan volgt de reis van Jozef en Maria naar Bethlehem, waar Jezus in een stal wordt geboren. Ik heb het verhaal ook aan onze kinderen voorgelezen, maar inmiddels heb ik begrepen dat Jezus waarschijnlijk helemaal niet is geboren in deze tijd van het jaar. Met de opkomst van het Christendom heeft men besloten deze gebeurtenis samen te laten vallen met een veel oudere traditie: het Midwinterfeest. 

Tijdens het Midwinterfeest wordt de terugkeer van het licht gevierd. Omstreeks 21 december zijn de dagen het kortst. Daarna worden ze weer langer. Dit heeft te maken met de zonnewende. Wikipedia schrijft over dit verschijnsel: “ De zonnewende is de gebeurtenis waarbij de zon, gezien vanaf de aarde, haar noordelijkste of zuidelijkste positie bereikt. De zon staat dan recht boven een van beide keerkringen: de Kreeftskeerkring in het noorden of de Steenbokskeerkring in het zuiden. Naarmate de zon schijnbaar in de richting van de Kreeftskeerkring beweegt, worden de dagen op het noordelijk halfrond langer en op het zuidelijk halfrond juist korter. Wanneer de zon schijnbaar naar de Steenbokskeerkring beweegt, is dit andersom.” Het Midwinterfeest werd al gevierd door de Germanen. Die woonden vanaf het begin van de jaartelling in de Noord-Europese laagvlakte en Scandinavië. Bij dit feest werden takken geknipt van groenblijvende gewassen, zoals naaldbomen en hulst. Deze gewoonte zien we terug in de kerstbomen en kerststukjes, die nu nog steeds massaal in huis worden gehaald in december. 

Ik heb vaak een klein sparretje met kluit in huis gehaald, die na de Kerst weer in de tuin mocht verder leven. Dit gaat soms wel enkele jaren goed, maar echt leuk vinden de boompjes het niet. Ik vind het prachtig om de terugkeer van het licht te vieren. Het is hoopvol dat de zon weer in kracht zal toenemen. Dat de planten weer zullen herleven en er weer eten kan worden verbouwd. De terugkeer van het licht kan ook in een breder verband worden beschouwd. Een lichtpuntje in tijden van nood kan van levensbelang zijn om verder te gaan. Misschien nog wel belangrijker dan het noodpakket, dat we nu volgens de overheid in huis moeten halen. Op televisie lijkt de Kerst soms een glinsterend eetfeest vol verplichte gezelligheid. Dit bezorgt veel mensen juist gevoelens van stress en eenzaamheid. Maar de terugkeer van het licht is mijns inziens waardevol voor iedereen!

Caroline