Lieve lammetjes

Jonge dieren en baby’s, ze vertederen ons het meest. Zodra we ze zien, verzachten we. Op ons gezicht vormt zich een glimlach en we roepen uit hoe schattig en lief ze wel niet zijn. Het nieuwe leven herinnert ons aan hoe bijzonder en mooi het leven is.

Nu de lente is begonnen zien we weer lammetjes in de wei. Ik zie regelmatig mensen stilstaan en vertederd naar ze kijken. Net geboren, vaak nog met een stukje opgedroogde navelstreng. Ons hart opent zich, omdat ze er zo jong en kwetsbaar uitzien. We lachen om ze als ze door de wei stuiteren en dartelen. En vooral als ze hun moeder gebruiken als trampoline.

Op het schoolplein van de Sint Jozefschool in Nootdorp kunnen we het hele jaar door genieten van twee lammetjes. Beeldhouwer Albert Termote (1887-1978) maakte ze lang geleden als symbool voor de puurheid, onschuld en speelsheid van kinderen. Ze passen ook bij het katholieke karakter van de Sint Jozefschool. Denk aan het Lam Gods dat symbool staat voor Jezus die stierf voor de zonden van de mensheid. De stenen lammetjes van Termote zijn levensecht, maar er mist iets. Het hoofd van één van de lammetjes ontbreekt. Zo jammer, maar tegelijkertijd raakt dit aan iets pijnlijk echts. En dat geeft dit beeld een extra symboliek - dat van verlies.

Kinderen verliezen hun onschuld als ze groter worden. De wereld van verwondering, zorgeloosheid en vrij spelen maakt plaats voor een wereld waarin de ratio zwaarder weegt dan het gevoel. Een wereld waarin je je moet gaan verhouden tot anderen, waar sociale regels gelden en waar er altijd invloed is van de commercie. De populaire Netflix-serie Adolesence illustreert dat knap.
Echte lammetjes verliezen letterlijk hun hoofd. Over een paar maanden zien we ze niet meer in de wei. Ze zijn naar het slachthuis gebracht. Daar worden de jonge dieren eerst hersendood gemaakt - met een pin die door het hoofd wordt geschoten of door elektrocutie - en vervolgens snijdt de slachter de halsslagader door. Daarna bloeden ze dood. Het nieuwe leven en dartelende geluk is verdwenen.

Ergens in onze omgang met lammetjes verliezen wij de vertedering. We schakelen ons gevoel uit en nemen emotioneel afstand. Het hart is weer gesloten. Het nog steeds lieve, kwetsbare en onschuldige lammetje zien we niet meer als een levend wezen, maar als een ding. De liefde voor het lammetje heeft plaats gemaakt voor de liefde voor de lamskotelet. Het lijkt ons niet uit te maken.
Dat is het lot van lammetjes.

Henny van Rij
Conservator van het online Dierenmuseum
www.dierenmuseum.nl