Duurzaam & Dichtbij: De Juffer

Vorige week schreef ik al over de Plas van Van Buijsen, het hart van de nieuwbouwwijken Keijzershof, Tuindershof en Plan van Buijsen. 

Door: Martin Bakker

Deze week wil ik nog even stilstaan bij een bijzondere tegenstrijdigheid die rondom de plas is ontstaan. Aan de rand van de plas verrijst het nieuwe appartementencomplex “De Juffer”. Kopers verwachten hier rust, ruimte en natuur dichtbij huis. Tegelijkertijd speelt zich onder het oppervlak iets af dat niet direct zichtbaar is, wat positief is, maar wel grote gevolgen kan hebben voor de ecologie. De wijken rondom de plas maken gebruik van een duurzaam energiesysteem: warmte-koudeopslag (WKO). Dit betekent dat warmte in de zomer wordt opgeslagen onder de grond, om in de winter huizen te verwarmen. Daarbij wordt aquathermie toegepast, waarbij warmte uit het water van de plas wordt gewonnen om dit systeem in balans te houden. Een prachtig voorbeeld van duurzaamheid, zeker omdat het zorgt voor een flinke energiebesparing en minder uitstoot van broeikasgassen. Maar ook een punt van zorg: hoe reageert de natuur in en rondom een veenplas zoals de Plas van Van Buijsen op deze ingrepen? Een veenplas heeft een kwetsbaar evenwicht en deze technieken zijn nieuw, waardoor de gevolgen lastig te voorspellen zijn. Gaan bepaalde planten en dieren verdwijnen omdat de temperatuur of waterkwaliteit verandert? Ook komt het water dat gebruikt wordt om warmte uit de plas te halen van elders, met een onbekende kwaliteit. 

Eerder wezen we al op vervuiling door te veel voedingsstoffen zoals fosfaat en stikstof. Die veroorzaken algengroei, waardoor belangrijke doelsoorten, zoals de kleine watersalamander, bittervoorn en ijsvogel, het steeds moeilijker krijgen. Het probleem reikt verder. Het water kan ook resten van bestrijdingsmiddelen bevatten, die via verdamping en contact ook elders terecht kunnen komen. Dat raakt niet alleen de plas zelf, maar ook de bewoners en hun leefomgeving. Zitten deze stoffen in het water, we hebben eigenlijk geen meetgegevens. Als de waterkwaliteit niet in orde blijkt, moet er strenger toezicht komen op vervuilende activiteiten. Een verbetering in de natuurvriendelijke inrichting van de oevers zal zeker helpen, want dit verbetert altijd de waterkwaliteit en vergroot de kansen voor kwetsbare soorten. De Plas van Van Buijsen verdient meer dan alleen mooie beloftes over uitzicht en natuur. Het vraagt om echte aandacht voor waterkwaliteit, biodiversiteit en duurzaamheid. Laten we zorgen dat we die balans écht vinden. 

Reageren kan via: reactie@nmpijnacker.nl