Hommel in december

Op 4 december 2024 zag ik een aardhommelkoningin die verrassend laat in het seizoen nog een bezoek bracht aan de rode en witte cyclaampjes in een pot op de tuintafel.

De grote hommel hing ondersteboven aan de kleine bloempjes. Deze waarneming herinnerde me aan een gedichtje uit het boek ‘Kindje ben je blij?’ van J. Čarek en A. Zábranský: “Hommel, heb je zonder blozen/’t kleinste bloempje van de wei/om te spelen uitgekozen? Arme akelei!/En de hommel bromt en gonst/tot zij boos haar hoofdje fronst:/Moest je schamen, jij!” Dit versje is vertaald uit het Tsjechisch en geïllustreerd met een prachtige tekening van een schuldbewuste hommel op een takje campanula. 

In mijn jonge jaren viel het me niet op dat er een andere plantensoort dan akelei was afgebeeld. Later riep het vragen bij me op, want de tekeningen in het boek passen meestal perfect bij de tekst. In de Nederlandse vertaling is waarschijnlijk gekozen voor een andere plantensoort om rijm en ritme in het versje te behouden. De hommel in de cyclaampjes herinnerde me ook aan mijn voornemen om in de natuurrubriek een impressie te geven van mijn hommeltellingen van het afgelopen jaren. In 2018 is Marco Tanis in de Groenzoom gestart met een hommelroute voor het Meetnet van de Vlinderstichting. Deze route, van bijna een kilometer lang, heb ik in 2022 van hem overgenomen. Bij goed weer loop ik van april tot en met september een aantal keer op mijn gemak langs de route en tel alle vlinders en hommels die ik zie in een strook van 2,5 meter aan weerszijden van het pad. De afgelopen drie jaar heb ik jaarlijks 14 tot 18 maal de route gelopen. Daarbij telde ik gemiddeld 20 tot 30 beestjes per bezoek. In drie jaar zag ik langs de route 15 vlindersoorten en 8 hommelsoorten.

Vijf vlindersoorten zag ik vaker dan 10 maal per jaar. Het klein koolwitje was het meest algemeen met tussen de 30 en 60 waarnemingen per jaar. De overige vlindersoorten zag ik (veel) minder frequent. Afgelopen jaar zag ik voor het eerst langs de route een landkaartje: dat is een kleine vlindersoort. Drie hommelsoorten kom ik regelmatig tegen: akkerhommel, aardhommel en steenhommel. Andere hommelsoorten zijn heel schaars langs de route. Ik vind het aantal hommels en vlinders heel bescheiden voor een gebied dat voor natuur en recreatie is bedoeld. In mijn eigen tuin zie ik soms al meer dan 30 hommels in 1 bloeiende struik. In 2023 heb ik overleg gehad over het beheer van de vegetatie, maar dit heeft nog niet geleid tot verbetering. Hopelijk brengt het nieuwe jaar meer kansen voor biodiversiteit.

Caroline