De plas van Van Buijsen

In de wijk Keijzershof in Pijnacker ligt de Plas van Van Buijsen. Deze plas is omstreeks 1885 ontstaan als gevolg van veenafgraving. Veel veenplassen zijn in de loop van de tijd drooggemalen, maar dat is met deze plas niet gebeurd.

Vroeger zag je vanaf de Zuidweg de bomen die op de oevers van de Plas van Van Buijsen groeiden. De plas had een geheimzinnige, ontoegankelijke uitstraling. Omstreeks 2003 probeerde ik een wandeling rond de plas te maken. Dat bleek niet mogelijk door de braamstruiken die het pad overwoekerden. Wat me opviel was de grote hoeveelheid rotzooi langs de oevers. Er was ook veel schoonheid te zien in de vegetatie, die jarenlang niet door mensenhanden was beroerd. Sprookjesachtige tafereeltjes die zich in de loop van tientallen jaren hadden ontwikkeld, maar die in een oogwenk kunnen verdwijnen.

De afgelopen jaren zijn er, ten behoeve van de aanleg van Keijzershof, ontzettend veel werkzaamheden geweest rond de Plas van Van Buijsen. Hierdoor is het aanzien van de plas enorm veranderd. Het merendeel van de vegetatie is verloren gegaan, waaronder een aantal pluimzegge horsten. Die zijn tamelijk zeldzaam in de omgeving van Pijnacker. De gemeente heeft een poging gedaan om ze te verplaatsen, maar dat is mislukt. Alleen de vegetatie op de eilandjes langs de Overgauwseweg is nog enigszins in originele staat gehandhaafd.

Het water van de plas wordt dit jaar voor het eerst gebruikt als aanvullende warmtebron voor de warmte- koudeopslag (WKO) installatie om Tuinderhof en een deel van Keijzershof van duurzame warmte te voorzien. Het water van de plas wordt in de zomer rondgepompt om er warmte aan te onttrekken, die in een ondergrondse waterlaag wordt opgeslagen om ’s winters te gebruiken voor de verwarming van woningen. Het is de vraag wat de invloed hiervan is op de waterdieren en waterplanten in de plas. In augustus is de waterkwaliteit in de plas beoordeeld door enkele leden van de vereniging voor Natuur- en Milieubescherming Pijnacker (NMP). Het water was bruin en troebel. Ze troffen weinig waterdiertjes aan en vrijwel geen waterplanten.

Richard Smokers, voorzitter van NMP, is al jaren met de gemeente in overleg over de ecologische kwaliteiten van de Plas van Van Buijsen. Zijn visie: “Het effect van de warmtewininstallatie blijft een grote onzekere factor, maar alles is nog niet verloren. Met een goede inrichting van de oevers kan er ook weer waardevolle natuur terugkomen. Wat dan wel belangrijk is, is dat alle omwonenden en gebruikers die natuur met respect behandelen.”

Caroline