Stedelijke waterbuffer

Het voorjaar was erg regenachtig. Wisselvallig weer is gebruikelijk in Nederland, maar klimaatverandering heeft onverwachte effecten. Soms is het maandenlang gortdroog, soms komt het water met bakken uit de hemel.

Als het de ene periode teveel en de andere te weinig regent, dan lijkt het verstandig om overtollig water op te slaan voor tijden van droogte. In een woestijnachtig gebied zag ik eens een gigantisch ondergronds waterreservoir dat men vroeger gebruikte om regenwater op te slaan. In Nederland is het al eeuwenlang gebruikelijk om overtollig water snel af te voeren naar de zee. Grootschalige voorzieningen voor wateropslag zijn veel minder goed ontwikkeld.

In het kader van het project ‘Klimaatbestendig Klapwijk’ is er vorig jaar in de wijk een moderne waterput aangelegd: een ‘Urban waterbuffer’. Tijdens de werkzaamheden ben ik regelmatig gaan kijken. Op het pleintje aan het Vrouwenrecht is een rechthoekige opgemetselde plantenbak verschenen met enkele constructies ernaast. Hoe dit zou moeten werken begreep ik niet, maar een gemeenteambtenaar bleek heel bereidwillig om de werking toe te lichten.

Hij vertelde dat deze voorziening is bedoeld om in droge zomers het inklinken van veen in de ondergrond te voorkomen. Onder Klapwijk bevindt zich een metersdik veenpakket dat enorm veel water bevat. Als veen uitdroogt dan vergaat het. Dat leidt tot verzakking van de bodem en het vrijkomen van kooldioxide. In de afgelopen dertig jaar is de bodem op sommige plekken in de wijk wel meer dan een halve meter gezakt, waardoor ophogen van de wijk noodzakelijk is. Ik heb wel eens horen spreken over ‘Zakwijk’.

Als onderdeel van het klimaatbestendig maken van Klapwijk wordt het regenwater gescheiden afgevoerd door infiltratiebuizen. Het regenwater moet zoveel mogelijk de grond in om het grondwater aan te vullen. Dit gebeurt onder andere door middel van ondergrondse poreuze buizen en goten die afwateren in bermen, wadi’s en vijvers. Overtollig regenwater wordt in de ‘plantenbak’ op het pleintje gepompt. Dit is een filtersysteem om het water te zuiveren, waarna het in een watervoerend zandpakket wordt opgeslagen dat circa 25 tot 35 meter onder de grond zit. Ten tijde van droogte kan dit water weer worden opgepompt om het grondwater aan te vullen dat veel dichter onder het aardoppervlak zit. Hiermee wordt gestreefd naar een stabiele grondwaterstand die, naast het tegengaan van verzakkingen, ook goed is voor planten tijdens droge periodes. Het watersysteem in Klapwijk is nu nog niet voltooid en functioneel. Het wordt al wel getest.

Caroline