Spinnen kijken

In mei hoorde ik een student van een groene opleiding tegen zijn jaargenoten zeggen: “Ik zat op de wc en zag een groene spin op de muur.” Deze verrassende openbaring trok mijn aandacht. Ik dacht meteen aan het groene kaardertje, dat in april enkele weken vlak naast het sleutelgat van onze voordeur heeft gewoond onder een afdakje van witte zijde. Nieuwsgierig luisterde ik of er nog meer zou worden onthuld over de spin op het toilet.

De student vervolgde: “Ik heb de spin met Obsidentify gedetermineerd. Het bleek een komkommerspin te zijn.” Aha, een komkommerspin! Wat is het toch leuk dat spinnen determineren zoveel gemakkelijker is geworden sinds de komst van een determinatieapp! Jarenlang heb ik getracht spinnen te determineren met de Thieme spinnengids, maar het lukte zelden om een gevonden spin op naam te brengen door middel van foto’s kijken in de gids. Met de komkommerspin was ik daar wel in geslaagd, want er komen maar weinig groene spinnensoorten voor in Nederland. Enkele jaren geleden, toen ik werkte aan de Basisgids Spinnen, bleek echter dat de komkommerspin is opgesplitst in twee soorten die sprekend op elkaar lijken: de gewone en de tweeling-komkommerspin. Deze soorten zijn alleen van elkaar te onderscheiden door microscopisch onderzoek aan de geslachtsorganen. Daarvoor moet je de spin vangen en vaak ook doodmaken. Dat staat mij tegen. Een spinnenkenner vond mijn teerhartigheid hypocriet en wees me erop dat ik ook veel kleine beestjes doodmaak als ik in de tuin werk. Dat is waar, maar het voelt voor mij niet goed om doelgericht een dier te doden, om te achterhalen welke soort het precies is. Het liefst kijk ik naar spinnen zoals ik naar vogels kijk. Ik ga niet gericht op ‘jacht’, maar wacht tot ze toevallig in mijn blikveld verschijnen. Soms vang ik ze in een petrischaal en dan bekijk ik ze levend met loep of microscoop. Het liefst observeer ik het natuurlijke gedrag van spinnen in hun biotoop. Dat is met komkommerspinnen nog nooit gelukt, omdat ze zo goed gecamoufleerd zijn, maar ik heb ze wel enkele malen gezien. De komkommerspin leeft gewoonlijk niet in toiletten. Ze maken hun bescheiden wielwebje in struikgewas, vaak aan de bovenkant van een groot blad dat aan de zijkanten omhoog krult. Ze zijn verwant aan kruisspinnen, maar worden lang niet zo groot. De vrouwtjes zijn geelgroen en geven bijna licht in het donker. De mannetjes zijn groen met rood, echte juweeltjes. Een broche geïnspireerd op de komkommerspin lijkt mij een leuk cadeau voor Koningin Maxima. Zij draagt wel eens spinnenbroches.

Caroline