Rups van vlasbekuiltje

Eind juni vertelde Truus van der Hulst dat ze rupsen van het vlasbekuiltje in haar tuin had gezien. Ze liet me een foto zien van deze fraaie rupsen, die we in de zomer van 2021 ook al hadden aangetroffen in haar tuin.

Truus had gelezen dat vlasbekuiltjes zeldzaam zijn in Nederland. Ze suggereerde dat het een interessant onderwerp zou kunnen zijn voor de natuurrubriek. Daar was ik het mee eens. De website van de Vlinderstichting vermeldt inderdaad dat deze nachtvlinders zeldzaam zijn in ons land. Voor 1950 kwamen ze alleen voor in Zuid-Limburg. Aan het eind van de vorige eeuw verschenen ze in Rotterdam en van daaruit breidden ze zich uit in Zuid-Holland, vooral langs de kust. De verspreidingskaartjes zijn bijgewerkt tot 2016, dat is inmiddels al weer zeven jaar geleden.

Op waarneming.nl is recentere informatie te vinden over de verspreiding van vlasbekuiltjes. Daar lees ik dat ze inmiddels in een groot deel van het land voorkomen. In 2008 zijn er op waarneming.nl slechts 6 waarnemingen van vlasbekuiltjes ingevoerd, maar dat aantal is inmiddels toegenomen tot circa 300 in de afgelopen twee jaar. De recente toename van waarnemingen kan waarschijnlijk deels verklaard worden door het feit dat het tegenwoordig veel eenvoudiger is dan vroeger om rupsen te determineren. De determinatie-app Obsidentify levert in een oogwenk de soortnaam van een rups. De rupsen van vlasbekuiltjes zijn overdag actief en daardoor makkelijk waarneembaar, te fotograferen en te determineren.

Vlasbekuiltjes zijn actief van mei tot september. Ze komen voor in een grote delen van Europa. De waardplanten van de rupsen zijn vlasbekjes, zoals de naam van deze nachtvlinder al doet vermoeden. Het vlasbekje is een inheemse plant met zachtgele bloemen. In de Heukels’ flora staan ze omschreven als zeer algemeen, maar in Pijnacker zie ik ze zelden. Vlasbekjes groeien op omgewerkte grond, grazige plaatsen, langs spoorwegen en in de duinen. De rupsen van vlasbekuiltjes lusten ook gestreepte leeuwenbek en walstroleeuwenbek. In de tuin van Truus eten de rupsen van de walstroleeuwenbek: een plant met smalle bladeren (net als walstro) en slanke bloeiwijzen met veel paarse of roze bloemetjes. Deze plantensoort komt oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied, maar neemt de laatste jaren in aantal toe in Nederland. Vooral in de bebouwde kom. Ze verwilderen gemakkelijk en groeien tussen tegels en in plantsoenen. Door de toename van walstroleeuwenbek kunnen vlasbekuiltjes zich nu vestigen op plekken waar voorheen geen waardplanten groeiden.

Caroline