Aanpak jongerenoverlast: voor en achter de schermen gebeurt van alles

Pijnacker-Nootdorp - In een groeiende gemeente als Pijnacker-Nootdorp wonen veel jongeren. Met de meeste van hen gaat het uitstekend, maar er is altijd een groepje jongens en meiden waar het wat minder goed mee gaat. Burgemeester Björn Lugthart en teamchef van politie Pijnacker-Nootdorp Naomi van der Linde vertellen wat de gemeente, politie en jongerenwerk doen om de jongerenoverlast en grote incidenten in de gemeente zoveel mogelijk te voorkomen.

Het doel is om problemen met jongeren zo vroeg mogelijk te signaleren en aan te pakken. Goede samenwerking en maatwerk zijn het ei van Columbus. Daarom is er voortdurende afstemming tussen wijkagenten, handhavers, jongerenwerk Gro-up en wordt samengewerkt met verenigingen, clubs, scholen en kinderopvang. Burgemeester Björn Lugthart: “We willen jongeren zodanig vroeg bijsturen dat ze niet op ‘de verkeerde weghelft’ belanden of dat we ze daar zo snel mogelijk vandaan halen, weer terug op het goede spoor. Jongeren die echt over de schreef gaan, worden niet getolereerd en aangepakt. We zetten in op preventie en snelle adequate zorg. Als het nodig is, worden straffen en een hardere aanpak niet uitgesloten.”

Activiteiten

Verveling is vaak de reden van het veroorzaken van overlast. Daarom is het belangrijk om in gesprek te blijven met jongeren en op de hoogte zijn van hun behoeftes. Tijdens de schoolvakanties, maar ook door het jaar heen, worden allerlei activiteiten georganiseerd door jongerenwerk. Daarnaast moet de jeugd in alle kernen voldoende mogelijkheden hebben om ‘vredig samen te scholen’ en elkaar te ontmoeten, zonder meteen verjaagd te worden. Her en der zou behoefte zijn aan een fysieke plek van samenkomst, bijvoorbeeld in de vorm van een buurthuis. In samenspraak met de jeugd zelf, inwoners en jongerenwerk wordt gekeken naar de mogelijkheden.

Voorlichting op scholen

Teamchef Naomi van der Linde vertelt dat de wijkagenten, wijkmanagers en jongerenwerk op scholen ook voorlichting geven over zaken als drugs en alcohol, vuurwerk, gamen, sociale media en groepsdruk: “Voorheen deden we dat vooral op middelbare scholen, maar de laatste jaren ook op basisscholen, omdat leerlingen steeds jonger de kans lopen te ontsporen.”

Samenwerking

De afdeling handhaving van de gemeente is afgelopen jaar fors uitgebreid. Zowel de kwaliteit als kwantiteit zijn verbeterd. Burgemeester Björn Lugthart: “Het aantal handhavers is van zes naar veertien gegaan en er is nu sprake van een handhaver 2.0. Met andere woorden: een handhaver die een brede ervaring heeft, op een goede manier met iedereen het gesprek kan aangaan en die niet alleen tijdens kantooruren inzetbaar is maar ook ’s avonds.” Teamchef Naomi van der Linden vult aan: “De samenwerking tussen handhaving en politie is sterk verbeterd. De handhavers sluiten aan bij de briefings van de politie. Samen met de wijkagenten zijn de handhavers onze ogen en onze oren van de wijk. Door informatie uit te wisselen, worden problemen beter en sneller opgepakt en kunnen verbanden worden gelegd tussen de verschillende problemen die er spelen.”

Succesvolle aanpak

De burgemeester en teamchef geven voorbeelden waarbij deze aanpak met een meersporenbeleid is toegepast. In het winkelcentrum de Parade in Nootdorp was de overlast zodanig dat de burgemeester halverwege vorig jaar besloot tot cameratoezicht en een ‘samenscholingsverbod’. In het gebied rondom het winkelcentrum was het niet toegestaan om met meer dan drie personen ‘samen te komen’. Wie toch met een clubje bij elkaar ging staan, riskeerde een boete van 350 euro per persoon. Volgens de politiechef zijn er naast talloze waarschuwingen ook bekeuringen uitgedeeld.

Weten wie ze zijn

Ook zijn door de politie de jongeren in kaart gebracht: wie zij ze en waar komen ze vandaan? Het waren veelal heel jonge jongeren die uit meerdere plaatsen afkomstig waren. Dus zeker niet alleen uit Nootdorp en Ypenburg. De groep wisselde ook sterk van samenstelling. “Dat noodzaakte ons meteen om de samenwerking met buurgemeenten te verbeteren. Ook werd contact gezocht met de ouders van de betreffende jongeren. Hoe is de gezinssituatie en wat is er nodig aan begeleiding? Met de jongeren en hun ouders werden thuis of in sommige gevallen op het gemeentekantoor gesprekken gevoerd”, aldus de burgemeester. Inmiddels is het samenscholingsverbod in Nootdorp beëindigd en gaat het goed in winkelcentrum de Parade en omgeving.

Mishandelingen

Een ander voorbeeld waren de mishandelingen in Pijnacker gepleegd door jongeren in mei dit jaar. Eerst was er een ruzie in het centrum en later een mishandeling van een oudere man met hond bij de Lidl aan de Nobellaan in Pijnacker-Noord. Iemand mishandelen, dat filmen en op internet zetten; gaat over een grens. Dat is ook de mening van de burgemeester en teamchef. De politie bleek de betreffende jongeren goed te kennen. Van der Linde: “Omdat we veel beter in beeld hebben welke jongeren voor overlast zorgen, herkenden we de jongeren op de beelden en konden we ze snel aanhouden.”

Boete bij herhaling

Omdat de jongens minderjarig zijn, is het kinderrecht van toepassing. Lugthart: “De jongeren zullen nog voor de rechter komen. Vooralsnog heeft het Openbaar Ministerie ‘schorsende voorwaarden’ opgelegd. Dat betekent dat de jongeren zinvolle dagbesteding moeten hebben, niet mogen rondhangen, geen contact met elkaar mogen hebben en is voor een aantal van hen een avondklok van toepassing. Ook heb ik een ‘last onder dwangsom’ opgelegd. Dit betekent dat bij plegen van nieuwe overlast de jongere een boete krijgt van 500 euro per overtreding. Hiermee verwacht ik de kans op herhaling van overtreding te verkleinen, maar ook om een signaal af te geven aan de jongeren dat dergelijk gedrag niet geaccepteerd wordt in onze gemeente.”

Naar huis brengen

De politie gaat bij overlast door jonge jeugd oplossingsgericht te werk. Zo worden jongeren bijvoorbeeld door agenten thuisgebracht en wordt het gesprek met de ouders gevoerd. Ook jongerenwerk en hulpverleners worden ingezet om het gedrag zo snel en goed mogelijk te begeleiden. Burgemeester Björn Lugthart: “Als jongeren over de schreef gaan, dan volgt er gerechtelijke vervolging. Dat kan bijvoorbeeld een taakstraf zijn. Een wens van mij is dat een jongere die bijvoorbeeld in een winkelcentrum over de schreef gaat ook daar zijn taakstraf uitvoert. Ik denk dat jongeren er niet blij van worden dat de vriendengroep een kijkje komt nemen bij de uitoefening van de taakstraf.”

Voorkomen

Samenvattend: met verreweg de meeste jeugd van Pijnacker-Nootdorp gaat het goed. Als er problemen zijn, dan worden die zo snel mogelijk onder ogen gezien en aangepakt. Individueel of op gezinsniveau, zodra problemen breder spelen. Vroegtijdig signaleren, met maatwerk aanpakken, gericht op normalisatie van gedrag; dat heeft de voorkeur. Er wordt op alle fronten samengewerkt tussen politie, gemeente en jongerenwerk, maar ook met ouders, scholen, kinderopvang, verenigingen en buurgemeenten. Als jongeren over de schreef gaan dan volgt er vervolging en bestraffing. Maar voorkomen is altijd beter!