Siem van der Sman maakt ook prachtige dingen

In het dertien kinderen tellende gezin van Henk van der Sman en Truus van der Helm ging en gaat heel veel creativiteit schuil. Pentekenaar Jan van der Sman en miniatuurkerkenbouwer Chris zijn misschien op dit moment de bekendste telgen. Dus de mensen die het vaakst in het lokale en regionale nieuws opdoemen. De grondleggers waren Aad en Chris die begonnen met het bouwen van miniatuurhuisjes. Aad en Kees bouwden later samen een hele miniatuurkermis. Minder bekend is Siem die met zijn 86 jaar een jaartje ouder is dan pentekenaar Jan.

Vorig jaar deed Siem ook mee aan de kunstroute van De Verbeelding op initiatief van zus Truus. Samen met broer Jan was Siem een zaterdag en een zondag van de partij op het perceel van zus Truus en haar partner Koos van de Sande aan de Nieuwkoopseweg in Nootdorp.

Siem stelde daar zijn prachtige miniatuur-kermiswagen ten toon. Hij kan zijn mooiste objecten niet laten zien. Dat zijn twee schitterende kermiscarrousels die thuis aan de Kennedystraat in Nootdorp op de bovenverdieping staan. De grootste neemt zelfs een complete kamer in beslag. Siem heeft aan die carrousels respectievelijk tien en vijftien jaar gewerkt. Gebeurde allemaal na en naast zijn gewone werk.

Op dit moment is hij bezig met een miniatuur-wipmolen. Of die tijdens de aanstaande Verbeelding getoond gaat worden? Nee, zeker niet. Dan is-ie nog lang niet klaar. Siem heeft geen haast. Hij doet het heel rustig aan, in zijn eigen tempo. Bovendien kan Siem sinds een aantal maanden niet meer uit de voeten zoals voorheen. Hij heeft een nieuwe heup gekregen waarbij een zenuw is geraakt. Dat zorgt er voor dat hij minder mobiel is, maar nog erger is het dat het voor veel pijn zorgt. Gelukkig heeft hij zijn goede humeur behouden, zoals ook zijn echtgenote Kitty Disseldorp uit Stompwijk die met haar 83 jaar iets jonger is dan Siem die dus 86 is. Ze hebben elkaar ontmoet tijdens dansavonden in Het Witte Paard rond 1962.

In oktober 1966 zijn ze voor de wet getrouwd en in 1967 voor de kerk. Als ze later dit jaar zestig jaar getrouwd zijn, zouden ze de burgemeester op visite kunnen krijgen, maar ze zeggen met enige stelligheid dat dit niet gaat gebeuren! We hoeven dus geen informatie te bewaren voor een diamanten huwelijksverhaal.

Kitty en Siem hebben een zoon en een dochter, Hans en Monique. Met hun partners Barbara en Nico hebben de kinderen zelf geen kinderen. Monique woont in Voorschoten en Hans in Maartensdijk, niet zo ver van het Gooi. Als Hans en Barbara op vakantie gingen, betrokken Kitty en Siem vaak hun huis. En dan hadden zij ook vakantie. Vanwege het gedoe met die heup kan dat helaas nu niet. Hopelijk tijdelijk.

Gezin
Siem vertelt dat zijn thuisgezin dertien kinderen telde. Er kwamen eerst negen jongens: Kees, de tweeling Chris en Theo, Henk, Tom, Koos, Siem, Jan en Aad. Pas toen verscheen het eerste meisje, Riet. Omdat ze op 1 april werd geboren, geloofde niemand in Nootdorp dat het waar was. Men dacht aan een 1 april mop. Toch was het zo. Na Riet kwamen nog Corrie die heel mooi kon tekenen, Leo en Truus die heel goed appeltaarten kan bakken. Dat doet ze met partner Koos dagelijks voor haar zoon en schoondochter die de eigenaren zijn van De Balije Tuin aan de Nieuwkoopseweg. Van de dertien zijn er nog zes in leven: Chris, Koos, Siem, Jan, Leo en Truus junior.

Het gezin van Henk van der Sman en Truus van der Helm woonde tot 1948 aan de Molenweg en daarna in de Beatrixstraat. Vader Henk werkte hard in de tuin van Chris de Koning. Ook de kinderen werden al jong aan het werk gezet, vaak in een tuinbouwbedrijf. Vader Henk was een verdienstelijk klarinettist bij de lokale harmonie. Moeder Truus kon heel goed kleding maken.

Zoon Chris, de kerkenbouwer, werd schilder. Jan de pentekenaar werd bakker en Siem werkte eerst bij Koelhuis Arctic en daarna heel lang bij Bloemberg, een Nootdorps bedrijf dat thuis was in de aanleg van schoeiingen, drainage, enzovoort.

Als we Siem vragen of hij niet liever in zijn jonge jaren een ambachtelijk vak had willen leren zoals houtbewerking zegt hij: ergens wel, maar ergens toch ook niet. Aan de gezellige tafel voor het raam in de kamer zegt Kitty dat Siem toch vooral een buitenmens is. Liefst werkte hij buiten. Ook met de kinderen trokken ze er vaak op uit, bijvoorbeeld naar De Hertenkamp. Ze zijn nog steeds graag in de natuur.

Binnenwerk
Het maken van bijzondere miniatuur-objecten deed Siem vanaf zijn jonge jaren naast zijn gewone werk. Zijn broers Kees en Chris gaven het goede voorbeeld en staken anderen aan om ook van alles te gaan maken. Kees en Aad bouwden een complete miniatuurkermis.
Chris ging kerkjes bouwen in zijn achtertuin in de Delflandstraat. De Dom van Utrecht heeft zijn weg gevonden naar een nieuwbouwwijk van Utrecht en aan de definitieve bestemming van de Delftse kerken wordt nog gewerkt. De Dorpskerk van Nootdorp staat bij de entree van de begraafplaats Sint Janshof tussen Nootdorp en Pijnacker.

Kitty vertelt dat ze naar de onthulling van De Dom gingen en dat de Tom Tom hen niet naar de goede plek leidde. Een automobilist leidde hen er heen en hij kreeg tot zijn verbazing als dank van Kitty een zak heerlijke pepernoten. Siem maakte voor broer Chris een dvd-tje met foto’s van de onthulling waar burgemeester Dijksma van Utrecht bij betrokken was.
Terug naar Siem. Hij ging al heel jong met hout aan de slag. In de achtertuin staat een prachtige houtzaagmolen en een heel mooi Oostenrijks huis. En op de verdieping van het huis staan dus de twee schitterende kermiscarrousels met alles erop en eraan die ook nog kunnen draaien. Ze zijn zo groot dat ze alleen ter plekke bekeken kunnen worden!

In de woonkamer staat de wipmolen in aanbouw en ook de circuswagen die vorig jaar tijdens De Verbeelding te zien was. Siem maakt met grote precisie alles zelf, ook de ‘mensjes’ en de inboedelobjectjes. Hij heeft een heel machineparkje voor de houtbewerking. Het benodigde hout kwam altijd overal vandaan. Vaak afvalhout dat nog prima te gebruiken was. Toen de doehetzelfwinkel van Willem Elderhorst in de Dorpsstraat er nog was, haalde Siem daar veel spullen en materialen.

Lekker knutselen heeft Siem altijd met veel plezier gedaan en daar gaat hij gewoon mee door. Zijn ogen en handen laten het nog toe en ook met zijn verstandelijke vermogens is niks mis. Broer Chris zou ook nog graag kerkjes bouwen maar zijn ogen zien die hele kleine steentjes niet meer.

Echtgenote Kitty heeft het altijd prima en prachtig gevonden dat Siem van alles aan het maken was. En of hij dan ‘een uurtje in het schuurtje’ vertoefde of gewoon in de woonkamer bezig was, dat maakte haar niet uit. De kemiswagen en de molen in aanbouw staan in de woonkamer en dat vindt ze allemaal prima.

Zelf is Kitty graag bezig met legpuzzels. Vaak zitten ze samen gezellig aan de tafel pal voor het raam in hun huurhuis aan de Kennedystraat waar ze vanaf 1967 met heel veel plezier wonen. Het was destijds een van de laatste woningen in Plan West, aan de rand van de wijk, met vrij uitzicht richting Ipse Craeyenburch. “We gaan hier echt niet weg”, zeggen ze in koor.

Op een bord bij een door Siem gemaakt object staat: ‘Van der Sman Houtkunstenaar’. Dat is een mooie samenvatting van wat Siem van der Sman in zijn vrije tijd gedurende meer dan een halve eeuw heeft gemaakt. Waar hij mee bezig is geweest en waar hij dus lekker mee doorgaat…