Werelddierendag

Afgelopen zaterdag, 4 oktober, was het weer Werelddierendag. Een dag waarop we stilstaan bij onze relatie met dieren en hun welzijn. De datum is niet toevallig gekozen: het is de sterfdag van Franciscus van Assisi (1181-1226). Volgens de overlevering had hij respect voor alles wat leeft: mensen, dieren en planten. 

Van Franciscus wordt gezegd dat hij kon praten met dieren, zoals met de wolf die de stad Gubbio in Italië bedreigde. Hij ging in gesprek met de wolf en sloot een verbond: de wolf zou de mensen geen kwaad meer doen en de mensen in de stad zouden hem voeden. De wolf stemde hiermee in en legde zijn poot in Franciscus’ hand. Wat zou ik graag terug willen in de tijd om deze man te ontmoeten! Zou zijn manier van omgaan met dieren ons vandaag kunnen helpen? Zou hij een antwoord hebben op het uitsterven van dieren, het dierenleed in de veehouderij, het gebruik van proefdieren en de welzijnsproblemen van huisdieren? In gedachten stel ik me een gesprek voor. 

Geachte Franciscus, wat vindt u ervan dat wij op uw sterfdag Dierendag houden? 

Ik ben verbaasd dat er nog steeds een Dierendag nodig is! Jullie praten al járen over dierenwelzijn. Iedereen zegt van dieren te houden, maar verbeteringen gaan tergend langzaam. Jullie weten dat dieren voelen, pijn en plezier ervaren, maar de economische belangen van de mens winnen steeds van de belangen en het geluk van het dier. 

Wat kunnen we doen? 

Ga net zoals ik echt in gesprek met dieren en wees empathisch. Leef je in in de gevoelens en belevingswereld van dieren. 

Kunt u dat toelichten? 

Wat zou jij voelen als je als hert moet vluchten voor de jager, omdat hij je dood wil? Of als je als kalf direct na je geboorte wordt weggehaald bij je moeder, omdat de melk in de winkel goedkoop moet zijn? Of als je als insect sterft na het eten van nectar met bestrijdingsmiddelen? Of als je als hond wordt geboren met een te kleine schedel, omdat jullie een schattig uiterlijk willen? Of als je als varken niet goed kunt ademen door de ammoniak in je stal en je nooit naar buiten mag. Dit zijn slechts enkele voorbeelden. 

Ik herken wat u zegt Franciscus. We behandelen dieren vaak niet als voelende wezens, maar als gebruiksvoorwerpen. 

En dan zegt Franciscus: Het is nog niet te laat. Van binnen weten jullie heel goed wat een respectvolle omgang met dieren betekent. De alternatieven zijn er. Wat nodig is, is de moed om het oude los te laten en het nieuwe te omarmen. Dan wordt Dierendag hopelijk overbodig.

Henny van Rij
Conservator van het online Dierenmuseum
www.dierenmuseum.nl