Ben Ali Libi

6 november 2025, 15:30 Column

Het zal weinigen ontgaan zijn dat afgelopen maandag televisie-icoon Joost Prinsen overleden is. Door zijn veelzijdigheid is hij voor veel mensen een begrip. Van jong tot oud. Prinsen was en is bij velen geliefd vanwege zijn eigenheid. Denk aan personages als Erik Engerd, J.J. de Bom (voorheen de kindervriend), Janus de Knecht (in de serie Het Wassende Water) en zijn rollen in Het Klokhuis, maar uiteraard ook als bedenker en presentator van de succesvolle quiz ‘Met het mes op tafel’.

In de getoonde fragmenten ter nagedachtenis zag ik ook zijn vol emotie voorgedragen -door Willem Wilmink geschreven- gedicht over de Joodse goochelaar Ben Ali Libi, die in 1943 omgekomen is in vernietigingskamp Sobibor. De echte naam van deze rasartiest was Michel Velleman, een geboren Groninger. Het in Amsterdam woonachtige gezin Velleman was enige dagen ervoor opgepakt. In het gedicht wordt het treffend verwoord: “Wie zo dikwijls een duif of een bloem had verstopt, kon zichzelf niet verstoppen, toen er hard werd geklopt”. Zoon Jacques was gelukkig niet thuis, is gevlucht naar Frankrijk en heeft de oorlog wel overleefd.

Uit 1937 is nog bewegend beeldmateriaal van Ben Ali Libi bewaard gebleven tijdens een kinderfeest bij Vroom & Dreesmann in Breda. Er valt te lezen: “Met gespannen aandacht volgt het kleine volkje de verrichtingen van den goochelaar. De kinderen amuseeren zich kostelijk met de dolle fratsen van professor Ben Ali Libi”. In juli 2021 werden als aandenken Stolpersteine (struikelstenen) geplaatst voor de woning bij Merwedeplein 59 in Amsterdam.

Het plaatsen van deze gedenkstenen voor overleden Joodse slachtoffers heeft ook in onze gemeente navolging gekregen. Vorig jaar april zijn er vijf gelegd. Niet alleen nabestaanden woonden deze plechtigheid bij, maar ook oud-inwoners als Frank Goldberg en Truusje van der Horst namen de moeite dit moment te koesteren.

Wat we ook van de huidige politiek denken, we weten dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Bovendien heeft Winston Churchill ons al duidelijk gemaakt dat democratie niet perfect, maar nog steeds beter is dan andere staatsvormen. Wie zijn wij om hem tegen te spreken.

Erik Bevaart