Het vaal kokerbeertje is in 2014 voor het eerst waargenomen in Nederland. (foto: Bart Lenselink)
Het vaal kokerbeertje is in 2014 voor het eerst waargenomen in Nederland. (foto: Bart Lenselink)

Vaal kokerbeertje

Actueel

Half mei ontdekte Bart Lenselink in zijn woning in Klapwijk een kleine nachtvlinder. Het insect zat in het kozijn van de schuifpui naar de achtertuin. Hij determineerde het diertje met Obsidentify. Het bleek een vaal kokerbeertje te zijn: een soort die in 2014 voor het eerst in Nederland is waargenomen in Zeeland.

De nachtvlinder komt me bekend voor. Drie jaar geleden hebben mijn man en ik in Klapwijk nachtvlinders gevangen. Als ik de waarnemingen erbij pak blijkt dat we toen geen kokerbeertjes hebben gevangen. We hebben destijds vooral in juli de val opgezet. Dat is niet de optimale vliegtijd van het vaal kokerbeertje. Op de website van de Vlinderstichting is te zien dat ze vooral rond eind mei, begin juni vliegen. Er is daar ook een kaartje te zien van Nederland met alle waarnemingen. Die bevinden zich voornamelijk in de zuidelijke helft van het land. Het is waarschijnlijk een nachtvlinder die het verspreidingsgebied naar het noorden heeft uitgebreid vanwege de klimaatverandering. Dit soort verschuivingen komt de laatste decennia vaak voor bij allerlei soorten wilde dieren en planten.

Misschien heb ik wel eens een vaal kokerbeertje gezien op de witte muren van een washok van een camping in Frankrijk. Het kan ook ander beervlindertje geweest zijn, want er zijn twee soorten die op het vaal kokerbeertje lijken: het streepkokerbeertje en het plat beertje. Vroeger waren er geen apps om nachtvlinders te determineren. Vaak kon ik niet achterhalen welke soort ik had gezien. Onze nachtvlindergids uit 2006 vermeldt al wel het vaal kokerbeertje onder de wetenschappelijke naam Eilema caniola. Er staat bij dat het geen Nederlandse soort is. Ze waren destijds zeer zeldzaam in Belgiƫ en kwamen lokaal voor in Luik. De lengte van de voorvleugel is maximaal 17 millimeter. Ze worden kokerbeertjes genoemd omdat ze de vleugels als een koker om het lichaam vouwen. Beervlinders hebben meestal sterk behaarde rupsen, maar ze veroorzaken zelden huidirritatie. De rupsen van het vaal kokerbeertje eten (korst)mossen en algen op stenen en gewone rolklaver. Deze nachtvlinders zijn in Nederland vooral te vinden in het stedelijk gebied, waar de rupsen hun voedsel vinden op daken en muren. Het is niet verwonderlijk dat Bart het beestje in huis aantrof. Als de schuifpui openstaat is het een klein stukje vliegen van buiten op de muur naar binnen. In huis hebben ze echter niets te zoeken. Het zijn geen motjes die hun eitjes leggen in een oude jas. Half juni vond ik een dood vaal kokerbeertje op de trap in ons huis.

Caroline