Honingzwammen aan de voet van oude beuk. Foto: Caroline Elfferich
Honingzwammen aan de voet van oude beuk. Foto: Caroline Elfferich

Oude beuk met zwammen

Actueel 730 keer gelezen

Eind oktober stuurde Ellen van Leeuwen mij het volgende bericht: “Onze oude beuk heeft zwammen en we zijn bezorgd of ie ziek is en misschien wel dood gaat. Misschien weet jij wat het is en of dit het einde van de beuk gaat betekenen.”

Ellen heeft bij haar bericht een foto gevoegd van de beuk met tientallen zwammen rond de stamvoet. Enkele dagen later ga ik ter plekke de zwammen fotograferen om ze met Obsidentify te determineren. De app maakt er met 75% zekerheid sombere honingzwammen van: een soort die zich voedt met dood hout, maar ook kan parasiteren op levende bomen. De kroon van de oude beuk zit niet vol in het blad: een teken dat de boom verzwakt is. Wellicht door de droogte van afgelopen zomer. Als ik mijn armen om de stam sla kom ik amper halverwege. De omtrek zal ruim drie meter zijn.

Ik vraag advies aan bomenkenner Jaap Smit. Zijn reactie: “Ik twijfel een beetje over de determinatie van de zwam, maar het is een soort die houtrot veroorzaakt. Bij zware aantasting kan dit leiden tot windworp: het omwaaien van de hele boom. De stabiliteitswortels van de boom kunnen worden aangetast, waarna de boom (dunne) voedingswortels maakt. De boom lijkt op afstand gezond, maar is door het verlies van stabiliteit wel een risico voor de omgeving. Afhankelijk van de omgeving kun je een boom laten aftakelen of een deel van de kroon verwijderen (windbelasting en risico wegnemen) en de stam door de zwam laten opeten. Een nieuwe boom planten heeft niet direct zin, want de beschadigde wortels (altijd bij verplanten) zijn een prima plek voor de schimmel om de boom binnen te komen.” 

Zwammenkenner Eef Arnolds levert aanvullende informatie over de zwammen: “Op de foto zijn inderdaad honingzwammen te zien, echter zeer oude exemplaren waardoor determinatie bemoeilijkt wordt. Het lijkt mij de knolhoningzwam en dat is in het algemeen een onschuldige soort die van dood hout leeft; vaak begraven hout of dode wortels. Honingzwammen zijn dit jaar veel talrijker dan voorgaande jaren.” Eef: “Het heeft geen zin om de zwammen te verwijderen, want de lucht zit barstensvol sporen van allerlei goed- en kwaadaardige schimmels. De afweer van een boom (gezonde schors, goede water- en voedselvoorziening, geen takbreuk of wortelbeschadiging, leeftijd) bepaalt of een boom wordt geïnfecteerd. Overigens zou ik, ook bij de sombere honingzwam, de beuk nog niet afschrijven. Je moet het zien als een ernstige ziekte, een strijd tussen schimmel en boom die de boom ook kan winnen. Het afstervingsproces kan na infectie tientallen jaren duren.”

Caroline

Uit de krant