Monument Arcen en Velden.
Monument Arcen en Velden.

Stilstaan bij historische gebeurtenissen in Nootdorp

Actueel 1.334 keer gelezen

De vereniging Noitdorpsche Historiën heeft een nieuwe wandeling uitgezet. In het kader van de jaarlijkse herdenking van de Tweede Wereldoorlog laat deze wandeling u stilstaan bij een aantal historische gebeurtenissen uit die tijd. Bert Huijgen ging op pad en stelde deze wandeltocht samen. De lengte is circa 9 kilometer en is ook geschikt voor rolstoelgebruikers.

We beginnen op de Kerkweg waar we bij nummer 15 langs de oude burgemeesterswoning lopen. Gedurende de eerste weken van de bezetting was een Duitse groepscommandant in de burgemeesterswoning ingekwartierd. We lopen naar de Molenweg waar kapper Be Roosink zijn kapperszaak op nummer 8 had. We wandelen verder en zien de woningen aan de rechterkant. Die zijn allemaal na de oorlog gebouwd. Probeert u zich eens voor te stellen hoe het eruit moet hebben gezien in 1940. Je had vrij uitzicht over de (lage) kassen en weilanden tot aan de gebouwen van vliegveld Ypenburg.

We lopen naar de Dwarskade. Langs de Dwarskade lagen tijdens de oorlog groentekassen. Met name in de winter van 1944 op 1945 (de hongerwinter) moest je bedacht zijn op roof van groenten uit de kassen en vee uit de weilanden. Om dat tegen te gaan werden ‘knuppelwachten’ ingesteld. Het dorp werd in wijken verdeeld en per wijk hielden twee mannen bij toerbeurt toezicht, bewapend met knuppels, tuinslangen of vergelijkbare attributen.

Op 10 mei 1940 waren er gevechten aan de Dwarskade. Aan het einde links lagen de woning en schuren van scheepsmaker Meijster. Een peloton Duitse soldaten had zich daar op 10 mei 1940 verschanst. Uit de richting van Pijnacker was een sectie Pontonniers erop uit gestuurd voor de versterking van de verdediging van Ypenburg. Na een kort vuurgevecht namen ze de 32 Duitsers 

gevangen. De Duitsers die bij de Dwarskade gevangen werden genomen waren aan de grond gezet met twee Junkers Ju-52 vliegtuigen in de woonwijk (indertijd weilanden) aan de rechterkant. Via het weiland rechts lopen we naar de Nootdorpse Plassen om uiteindelijk bij de Middelweg uit te komen.

We gaan nu richting Ypenburg waar aan de grote plas water – aan het ‘Böttgerwater’ - een monument voor de gevallen Grenadiers en Jagers staat. Kapitein Wilhelm Böttger sneuvelde in de vroege middag van 10 mei 1940. De wijk rondom het monument eert door middel van straatnamen vele andere in mei 1940 op Ypenburg gesneuvelde Grenadiers.

Via de Combinatieweg en de Kortelandseweg gaan we naar de Veenweg. Vooral in de dagen na de capitulatie in mei 1940, maar ook in de jaren daarna, werden vaak Duitse militairen ingekwartierd in huizen en boerderijen langs de Veenweg. Nootdorp werd ook een paar keer slachtoffer van een razzia. Als het bekend werd, dan verstopten alle mannen zich in de huizen langs de Veenweg en ook onder de vloer van de Jozefschool. 

De toren van de St. Bartholomeuskerk was in de oorlog het hoogste gebouw van Nootdorp, vanwaar men kilometers ver op de omgeving kon uitkijken. Voor het Duitse leger was dit de reden om rondom de torenpiek een uitkijkpost aan te brengen. Die kon men bereiken via een ladder vanaf een grote omloop, die was bevestigd op de bovenkant van het gemetselde deel van de toren. Deze uitkijkstellingen waren in oktober 1945 nog steeds aanwezig.

Waar nu kapsalon Angelina is, was in de oorlog kruidenier Boonekamp gevestigd, die een illegale drukkerij had. Bij de razzia van 28 februari 1945 hebben de Duitsers een inval bij hem gedaan. Zowel de drukkers als de drukpers werden gelukkig niet gevonden.

We lopen verder tot voor het spoortunneltje en gaan via de prinses Alexialaan naar Vrouwtjeslant. Naar verluidt is ergens in de weilanden waar nu Vrouwtjeslant is op nieuwjaarsdag 1945 een Duits jachtvliegtuig neergestort. De ooggetuigenverslagen zijn heel verschillend, dus wat er precies gebeurde zal nooit duidelijk worden. Via de Meidoornlaan gaan we naar de Dorpsstraat. Tijdens de oorlog werkten er op het gemeentehuis vijf ambtenaren. Bijna vanaf het begin van de bezetting waren er binnen het kleine ambtenarenkorps functionarissen die hun positie en mogelijkheden gebruikten om bij te dragen aan illegale activiteiten en om onderduikers te faciliteren. In de Dorpsstraat zien we ook het gedenkteken van Arcen en Velden en de gedenksteen voor Lubbert Brouwer. Dit monument is jaarlijks op 4 mei het centrale punt van de dodenherdenking.

De toren van de Dorpskerk diende gedurende de oorlog als uitkijkpost voor de luchtbeschermingsdienst. Deze dienst moest de bescherming van de burgers organiseren tegen de gevolgen van luchtaanvallen. De klok werd geluid als luchtalarm totdat deze door de Duitsers is gevorderd. In Nootdorp waren verschillende leden van de luchtbeschermingsdienst betrokken bij het verzet. 

Hoewel verschillende boeren nog voedsel hadden, leed men in de winter van 1944-1945 ook honger in Nootdorp. De gaarkeuken van het dorp werd gevestigd in de gebouwen van De Eendracht, Oudeweg 4. De molenaar van molen Windlust, een eindje verderop, vroeg zijn klanten gedurende de hele oorlog om ‘een schep voor de molenaar’ af te staan. Daarmee hielp hij mensen die wat extra nodig hadden.

Dit is ruwweg de beschrijving van een leerzame wandeling. De exacte routebeschrijving vindt u op www.noitdorpsche-historien.nl onder het kopje wandelingen. Veel wandelplezier.

De Junkers Ju-52 vliegtuigen.
Het herdenkingsbeeld.

Uit de krant